اين موضوع كه در اين‌جا ، در بالاى كوه ، ستون كوچكى وجود دارد ، در سفرنامه‌هاى ديگر نوشته شده است . من اين ستون را از دور ديدم . هرودوت در كتاب اول ( بند 122 ) خود مىنويسد ، كه ايرانيها عادت دارند ، كه بالاى بلندترين كوه بروند و در آن‌جا براى خورشيد ، ماه ، زمين ، آتش و آب قربانى بكنند . شايد بزرگان ايران براى اين منظور به بالاى اين كوه ، كه چشم‌انداز خوبى از دشت مقابل خود دارد مىرفته‌اند . در نزديكى اين‌جا ، در سر راه دهكدهء چول ، دو بناى كوچك ديگر به چشم مىخورد ، كه در صخره ساخته شده‌اند و قابل ذكر نيستند . شايد اين بناها آرامگاههاى بزرگان اسلام است . تقريبا در 25 كيلومترى غرب اين‌جا سه قلعهء قديمى وجود دارد ، كه قلعهء استخر ، قلعهء شكسته و . . . ناميده مىشوند . يكى از اين قلعه‌ها در پايين يك كوه بلند و پرشيب قرار دارد و قلعهء ديگر در سينهء كوه و قلعهء سومى در بالاى كوه . چون من اين قلعه‌ها را نديده‌ام ، نمىتوانم بگويم ، كه اين قلعه‌ها را ايرانيان باستان ساخته‌اند ، يا مسلمانان . ظاهرا اين قلعه‌ها را ايرانيان باستان ساخته‌اند و از

--> - تازه‌اى به خود گرفت : بناى مكعب مستطيلى با پلكانى سنگى و سه سكو در سه سمت ديگر . سواى اين دگرگونى ظاهرى ، با خاكبردارى اطراف كعبهء زردشت ، در سه سمت كعبهء زردشت - بر فراز سكوها - نه تنها از شاپور اول سنگنبشتهء مهمى به سه زبان پهلوى ساسانى و پهلوى اشكانى و يونانى به دست آمد ، در زير سنگنبشتهء شاپور اول سنگنبشتهء ديگرى از كرتير - موبد بزرگ هفت پادشاه ساسانى - هم به دست آمد . اين سنگنبشته كه به خط پهلوى ساسانى است و 86 / 1 متر درازا دارد و از 19 بند تشكيل شده است وسيلهء مترجم اين كتاب براى اولين بار از زبان پهلوى ساسانى به فارسى نو برگردانده شده است . براى آگاهى بيشتر از كعبهء زردشت و هم‌چنين آگاهى از متن اين سنگنبشته ، نگاه كنيد به : پرويز رجبى ، كرتير و سنگنبشتهء او در كعبهء زردشت ، شمارهء مخصوص سال 1350 مجله بررسيهاى تاريخى ، صفحهء 66 - 1 .