نوبويوشى فورو كاوا ( مترجم : هاشم رجب زاده و كينيجى ئه اورا )
64
سفرنامه فورو كاوا ( فارسى )
ايران را شكست دادند و اصفهان ، تختگاه صفوى را گرفتند و محمود افغان در اينجا برنشست . محمود پس از سه سال كشته شد ، و اشرف افغان به جايش نشست و چهار سال سلطنت كرد . طهماسب ميرزا پسر شاه سلطان حسين كه در اين هنگام در خراسان در تبعيد مىگذراند سپاهى گرد آورد و كوشيد تا تاجوتخت صفوى را بازگيرد . عروج نادر در ميان اين سپاهيان مردى ، به نام نادر ، دلير و بلندپرواز بود . نادر ديد كه سلسله صفوى از توان افتاده و ستارهاش رو به افول است و اين بدانديشى [ در حق جانشينان صفوى ] را داشت كه بر تخت و تاج دست يابد . پس او فرصتها را مغتنم شمرد و در راه رسيدن به مقصود از هيچ تلاش و تكاپو فروگذار نكرد . نادر هنگامى كه سربازى ساده بود در پيشامدى عموى خود را خشمگين ساخته و در نتيجه از قلعهء كلات اخراج شده بود . چون كارش رونقى گرفت و قوتى به هم رساند ، كلات را محاصره كرد [ و گرفت ] و عمويش را كشت . در سال 1729 نادر به شاه طهماسب يارى داد و او را بر تخت نشاند ، و سپس چون شاه طهماسب در جنگ با تركان شكست خورد ، نادر او را سرزنش كرد و به زير كشيد و به زندان انداخت و فرزند خردسال او را به نام شاه عباس سوم برنشاند . اين رويداد در سال 1732 بود . آنگاه نادر باز با تركان جنگ كرد . و در آغاز در سال 1734 در نزديكى بغداد از توپوز [ خان ] سردار عثمانى شكست سختى خورد ؛ اما در نبردى ديگر بر توپوز پيروز آمد . در سال 1736 شاه خردسال در اصفهان درگذشت . نادر در پى اين رويداد در مجلسى كه در دشت مغان برپا شده بود در روز 26 فوريه [ آن سال ] بر تخت نشست . لشكركشى به هند در سال بعد ، او به تسخير افغانستان برآمد و در ماه فوريه سال 1739 م . عزم و تجهيز تسخير هندوستان كرد . نخست لشكر محمد شاه هندى را شكست داد ، و او را از سلطنت برداشت ، و در روز نهم ماه مه به شهر دهلى درآمد و اراضى و نواحى غرب رود سند را گرفت و آنگاه باز محمد شاه را به تخت خود برنشاند . نادر مدت دو ماه در پايتخت هند ماند و زر و جواهر و گنجينهاى به ارزش 3 تا 4 هزار ليره تصرف و مراجعت كرد . نادر شاه به گرد آوردن جواهر علاقه بسيار داشت ، و آنچه كه امروزه در خزانه ايران از درّ و جواهر مانده است و شاه زينت لباس خود مىسازد بيشتر از دست يافت نادر در آن زمان است . عزم نادر به تسخير هندوستان براى تصرف اراضى نبود ، و او در پى گنجينهء هنگفت به