نوبويوشى فورو كاوا ( مترجم : هاشم رجب زاده و كينيجى ئه اورا )
65
سفرنامه فورو كاوا ( فارسى )
آنجا رفت . نادر پس از مراجعت به ايران پايتخت خود را به مشهد انتقال داد و خودش در كلات مىگذراند . اين پادشاه ظلم و ديوانگىهايش [ در اواخر عمر ] بسيار و بىاندازه بود چنانكه پس از آنكه برادرش به علتى به قتل رسيد او اين را از تحريك فرزند خود انگاشت و فرزند را در بند كشيد و به كندن چشمهايش فرمان داد . در ماه ژوئن 1747 م . نادر ظن برد كه يكى از فرودستانش در پى خيانت و شورش است ، و بر آن شد كه او را به مرگ سياست كند . مرد مظنون از اين نيّت او خبر شد ، به وحشت افتاد ، با چند نفر همدست شد ، و اينان در روز 19 ژوئن به چادر شاه رخنه كردند و او را كشتند . جانشينان نادر پس از مرگ نادر برادرزادهء او به نام عادلشاه بر تخت نشست و او همه كسان [ مرد ] خانواده نادر را كشت و فقط نوهاش شاهرخ را زنده گذاشت و بيوه شاه [ سلطان ] حسين را به همسرى او داد كه اين برابر خواست مردم بود ، زيرا كه مقدمهء احياى سلسله صفوى بود . اندكزمانى بعد عادلشاه درگذشت و برادر كهترش ابراهيم خان برنشست . اما او هم به زودى زندگيش سرآمد . در سال 1748 شاهرخ بر تخت نشست . اما ميرزا محمد برادرزاده شاه سلطان حسين مدعى سلطنت شد و شاهرخ سرانجام دستگير و كور شد و [ خاندان نادر ] سرانجام مقام شاهى را از دست داد . كريم خان زند در سال 1753 م . كريم خان رئيس خاندان زند سر برداشت و مدعيان را سركوب كرد و در سال 1760 م . شيراز را پايتخت ساخت . كريم خان خود را « شاه » نخواند و عنوان « وكيل » را اختيار كرد . او پس از چندى برادر كهتر خود صادق خان را [ با لشكرى ] فرستاد كه شهر بصره را گرفتند و مردم آن را زير فرمان آوردند . كريم خان ارامنه را كه به شمار بسيار به ايران كوچ كرده بودند زير حمايت گرفت ، تجارت و كشاورزى را تشويق كرد ، آرامگاهى تازه براى حافظ و سعدى ساخت ، و به كارهاى عمرانى ديگر پرداخت . در نتيجهء شيوهء حكومت و كارهاى آبادانيش ، كريم خان محبوبيت بسيار در ميان مردم يافت و [ سالها پادشاهى كرد تا سرانجام ] در سال 1779 در هشتاد سالگى درگذشت . پس از كريم خان زكى خان بر ايران حكومت يافت . او فرمانرويى بسيار ظالم بود و مردم از وى ناخشنود بودند . او مانند كريم خان نام « وكيل » اختيار نكرد ، و ابو الفتح خان و محمد على خان به اتفاق نام شاهى داشتند . او پس از چندى ابو الفتح خان را به زندان انداخت و