نوبويوشى فورو كاوا ( مترجم : هاشم رجب زاده و كينيجى ئه اورا )

36

سفرنامه فورو كاوا ( فارسى )

قلم فوروكاوا آمده و در نشر ژاپنى مدوّن شده است به فارسى درآيد ، و فقط در جاهايى كه مطلب تازگى ندارد و برگرفته از منابع ديگر است ( مانند شرح تاريخ ايران از روزگار باستان تا سدهء نوزده ) يا مناسبتى نزديك با سفر ايران ندارد ( مانند جزئيات سفر نويسنده در اروپا در راه بازگشتن به ژاپن ) مطلب به تناسب كوتاه شود . از نظر طرز بيان و طرح مطلب سعى شد كه زبان ترجمه مناسب شيوهء نثر و واژگان آن روزگار باشد ، چنان كه به جاى لفظ « ارتش » يا نام درجات نظامى مانند ستوان و سرگرد ( كه بر ساختهء فرهنگستان اول است ) ، به ترتيب قشون ، ياور و سلطان كه در دورهء قاجار مصطلح بود نوشته شده است ( در جاهاى لازم ، با افزودن توضيح و ياد كردن لفظ رايج امروزين در ميان ابرو ) . در بخش‌هايى ، مانند نطق رئيس هيأت سفارت ژاپن در باريابى نزد ناصر الدين شاه و نيز گفت‌وگو با شاه ايران و با سلطان عثمانى ، كوشش شد تا طرز بيان احترامى معمول در آن روزگار رعايت شود . فصل‌بندى و ترتيب مطالب كتاب و عنوان فصل‌ها و بخش‌ها و مباحث ، به همان صورت كه در متن ژاپنى آمده است نگاه داشته شد و فقط در جاهايى كه مطلب يك مبحث پيش از اندازه بلند ، يا موضوع مستقل يا چشمگيرى ميان مبحث ديگر آمده بود ، عنوان فرعى تازه افزوده شد . نيز ، براى خسته نشدن خواننده از طول مطلب ، و تكيه به موضوع‌هاى گيراتر در سخن نويسنده ، در هرچند بند فاصله يا حدود هر نيم‌صفحه عنوان فرعى اضافه شد . كهنگى نثر كتاب ، كه در تاريخ نگارش اين مقدمه بيش از يكصد و ده سال از انتشار آن مىگذرد و تحرير تازه‌اى هم از آن نگاشته و منتشر نشده است ، كار ترجمه را بىنهايت دشوار ساخت . كيفيت ويژهء آوانگارى نام‌هاى بيگانه - اسامى كسان و جاىها - در زبان ژاپنى ، كه تلفظ آن را گاه چنان تغيير مىدهد كه با اصل نام‌ها ، تطبيق‌پذير نيست ، و نيز كوتاه‌نويسى سفرنامه‌نگار به اقتضاى روحيه و تربيت نظامىاش ، كه در جاهايى به زبان پيام تلگرافى نزديك مىشود ، بر دشوارى كار ترجمه افزود . مطابقهء متن با سفرنامهء يوشيدا ، كه شرح همين سفر است و پيشتر به فارسى درآمده ، و نيز مراجعه به نقشه‌هاى تفصيلى مسير تا آن‌جا كه چنين نقشه‌ها به دست آمد ، تا اندازه‌اى راهگشا بود ، اما هنوز تطبيق پاره‌اى از نام‌ها يا به دست دادن تلفظ درست و دقيق آن متعذّر مىنمود ، كه با آوردن نشانهء ابهام يا استفهام در جلوى آن و ميان ابرو نموده شد . تصويرهاى چاپ شده در ميان كتاب اصلى ، كه بىشرح و نوشته ، اما براى خوانندهء ايرانى شناخته و گويا است ، جز دو تا كه نقشهء فنى و تا اندازه‌اى نامفهوم بود ( يكى از آن ، نماى مقطعى بخشى از باروى ارك تهران ) براى افزودن به پايان ترجمه فارسى آماده شد ، هرچند