حسين بن عبد الله سرابى
شرح حال 23
سفرنامه فرخ خان امين الدوله ( مخزن الوقايع ) ( فارسى )
موجود نيست ، لذا عكس آن را درينجا براى نخستينبار بطبع ميرسانيم تا نظر رسمى و علنى حكومت هند در قضاياى هرات كه به صورت اشتهارنامهاى چاپ شده است در دسترس محققان قرار گيرد . تصوير 26 تا 29 - متن دو مكتوب است از بيبرستين كه سمت مترجمى هيأت فرخ خان را در فرانسه داشت و نمونهاى از قدرت انشاء فارسى آن شخص است كه بعدها به تحقيق ادبى در زبانهاى عربى و فارسى پرداخت و ديوان منوچهرى را به نحوى پسنديده طبع و لغتى بزرگ براى عربى به فرانسه تأليف كرد . مكتوب اول از پاريس به لندن متضمن اطلاعاتى است در باب عقد قرارداد و طرز مذاكرات ميان فرخ خان و مصادر امور فرانسه . در مكتوب دوم مورخ 15 ژانويه 1858 خبر سوءقصد نسبت به امپراطور فرانسه شرح داده شده است . تصوير 30 - مكتوبى است از فرخ خان به حاج ميرزا آقاسى در دفاع از خود ، در قبال شكايت دو نفر از اهالى كاشان از طرز حكومت او . حاج ميرزا آقاسى در حاشيه مينويسد : « . . . به تهمت نميتوانند به تو چيزى ببندند . كاشان مردمان بيكاره بسيار دارد ، لوطىبازى درمىآورند خاطرجمع باش تهمت و بهتان به جائى نميرسد . به پدرت هم بنويس مشغول تعمير كاشان باشد . . . » تصوير 31 - سواد عريضهاى است از ميرزا آقا خان به شاه كه آن را براى اطلاع فرخ خان به فرنگ فرستاده بودهاند . اعتماد الدوله درين عريضه به تهمت مردم در باب هواخواه انگليس بودن خودش اشاره كرده است . تصوير 32 - دستخطى است از شاه به فرخ خان در زمانى كه لقب امين الدوله داشته و در تهران بوده است . شاه درين دستخط به سياست انگليس و رفتن سفير آن دولت اشاره مىكند و مينويسد : « پولطيكى كه لارلنس ( ؟ ) همراه خود آورده بود اينجا ميگذارد يا آن پولطيك تازه را كه دوستى و حمايت ايران است با خودش ميبرد . »