عليرضا عضد الملك

8

سفرنامه عضد الملك به عتبات ( فارسى )

جاى ميرزا كاظم خان نورى نظام الملك وزير دادگسترى شد . شاه در شعبان 1304 ق . عضد الملك را رييس صندوق عدالت يعنى وزارت دادگسترى كرد و باغ لاله‌زار نيز براى ديوان‌خانهء عدليه اختصاص داده شد . عضد الملك در واقعهء رژى و شورش مردم در سال 1309 ق . رابط بين شاه و علماء بود . پس از آن‌كه محمد على شاه در تاريخ جمعه 28 تيرماه 1288 خورشيدى ( 28 جمادى الثانيه ) 1327 ق . ) به سفارت روس در زرگنده ، پناهنده شد ، توسط مجلس از تخت و تاج سلطنت رسما محروم گرديد ؛ و پس از آن‌كه وليعهد و فرزند خردسال او احمد ميرزا به جاى پدر به پادشاهى رسيد و . . . عضد الملك قاجار به نيابت سلطنت برگزيده شد . و تا زمانى كه احمد شاه به سن بلوغ نرسيده بود ، سمت نيابت سلطنت را براى خود محفوظ داشت . عضد الملك در 17 رمضان 1328 در سن 90 سالگى در تهران درگذشت . عضد الملك در اواخر سال 1283 ق . از طرف ناصر الدين شاه مأمور شد كه خشت‌هاى طلاى گنبدهاى مطهر امام على النقى ( ع ) و امام حسن العسكرى ( ع ) را به عتبات برده و به شيخ عبد الحسين تهرانى ( شيخ العراقين ) تحويل دهد . ناصر الدين شاه در قسمتى از متن فرمان خود ، خطاب به عضد الملك ، مىنويسد : « . . . چون خشت‌هاى طلا كه به جهت گنبد منور مطهر عسكريّين صلوات اللّه و سلامه عليهما ساخته شده نظر به امانت و ديانت آن فدوىزادهء خاص ، حمل خشت‌هاى مزبور را به عهدهء آن مقرب الخاقان محول و مفوض فرموديم كه با كمال نظم و درستى خشت‌هاى طلا را حمل نموده و در كاظمين تحويل جناب مستطاب فضايل مآب افادت و افاضت نصاب حقايق و معارف اكتساب قدوة العلما و زبدة الفقها مجتهد العصر و الزمان شيخ المشايخ العظام شيخ عبد الحسين سلّمه اللّه تعالى داده كه به كار برد . در بين راه از غلام و سرباز و فراش مأمورين چنانچه تقصيرى و خلافى ظاهر شود آن مقرب الخاقان خود مأذون است كه به فراخور تقصير آنها تنبيه نمايد . بايد با كمال نظم و درستى اين خدمت را به انجام رسانيده در عهده شناسند . » [ س . ش : 1 ] در اين مأموريت مذهبى ، عضد الملك چهارصد صندوق پر از خشت‌هاى طلاى نذر همايونى را به عتبات برد و كار را به خوبى به پايان رساند . او در مقدمهء اين سفرنامه هدف سفر و دليل نگارش اين سفرنامه را چنين مىنويسد :