عليرضا عضد الملك
31
سفرنامه عضد الملك به عتبات ( فارسى )
كاظمين عليهما السلام و نجف اشرف و غيره خواستم پول به آنها بدهم ، در نوشتن اسامى با يكديگر نزاع كردند و دعوى برترى از هم مىنمودند . خلاصه شمه [ اى ] از حالات آنها به مقرب الخاقان آقا ابراهيم آبدارباشى نوشته به صحابت 47 غلام كور از كناركرد باز فرستادم ؛ عوض او در هارونآباد رسيد . بارى چهار ساعت از شب گذشته خشتهاى مبارك را حمل نموده روانه شديم . الى نيم فرسنگ بيشتر همهجا نهر و جدول 48 است . به علاوه در ميان جاده هم آب افتاده بود ، به زحمت زياد از آن آب و گل بيرون آمديم و به رودخانهء شور رسيديم . چون هنگام بهار و سيلاب بود ، رودخانه دريايى پهن و دور شده بود ، ولى حاجى ميرزا بيك فراش خلوت سركار جهانمدار اقدس روحنا فداه در آن رودخانه پلى بنا نهاده كه مانند صداقت و عقيدت خود او محكم و مستحكم است و الحق از بناهاى عالى محسوب مىشود . براى زوار و عابرين خصوصا هنگام بهار و سيلاب بسيار به كار است . ان شاء اللّه تعالى اگر تمام شود در ازمنهء سالفه 49 همچنين پلى كمتر ساخته شده است مگر سلاطين صفويه ساختهاند ، و الّا گمان ندارم از غير سلاطين چنين پلى كسى بنا كرده باشد . الحمد اللّه تعالى در اين دولت روزافزون ، كه روزش شهور 50 و شهورش دهور 51 باد ، يك نفر فراش خلوت سركار اعليحضرت قدر قدرت قبلهء عالم خلد اللّه ملكه و سلطانه مصدر اينگونه خيرات و مبرات بزرگ مىشود و بنايى بدين استوارى به انجام مىرساند . ولى در اين وقت پايههاى پل را ساخته بودند ، چون زمستان پيش آمده بود ، طاقش را نزدهاند . خداى تعالى به سلامتى ذات اقدس همايون روحنا فداه ، توفيقش دهد كه در اين سال فرخنده فال به اتمام رساند و اين ايّام به جهت عبور ، روى پايهها تير انداخته بودند . بارهاى خشت مبارك را عبور داده قريب به صدرآباد خرابه ، كه حال مرمت شده است ، صبح شد . شنبه شانزدهم - نماز صبح را در صدرآباد پياده شده ، بعد از نماز و صرف چاى روانه شديم . رباط و آبانبار صدرآباد را جناب ظهير الدوله مرمت كردهاند ، ولى در همسايگى آن پل اگر بهتر از اين مىساختند بهتر بود . از صدرآباد الى حوض سلطان متصل زوار خراسانى و طهرانى با كجاوه و عيال از عتبات عرش درجات معاودت مىنمودند و دعاى سلامتى ذات اقدس شهريارى همىگفتند . دو ساعت از طلوع آفتاب برآمده ، وارد كاروانسرا شده ، بارهاى خشت مبارك را فرود آورده و خود در بالاخانهء رو به مغرب كاروانسرا منزل كردم . ناهار را هم آنجا خورديم . منزل حوض سلطان كمال تنقيح و آراستگى دارد . از هر جهت بر عابرين و واردين خوش مىگذرد . قبل از اين دولت روزافزون ، منزل بسيار بدى بوده است چنان كه هرگاه كسى از بلاد بعيده عزيمت اين حدود مىنمود ، وحشت اين منزل را داشت كه آبش منحصر بود به