اگر تمام آن لوطىخور نشده باشد قسمتى از آن به جيب واسطه‌ها فرو رفته باشد . « 1 » محتواى سفرنامه : البتّه سفرنامه‌نويسان از ديدگاه خاصّى به قضايا مينگريسته‌اند كه با تخصّص ، علاقه و مأموريت آنها در ارتباط بوده است از اينرو در هر سفرنامه موضوع خاصّى بر موضوعات ديگر غالب است و مسائل ديگر در حاشيه قرار دارند . در سفرنامهء حاضر آنچه بيش از مسائل ديگر به چشم مىخورد وضع جغرافياى توصيفى خطّ سير و نام و نشان بزرگان و سران مملكتى مىباشد چه ناصر الدّين شاه همه روزه به يادداشت مسائل فوق توجّه خاصّى مبذول ميداشته زيرا روزانه دربارهء وضع راههائى كه عبور ميكرده و افرادى را كه ملاقات مينموده شرح مفصّلى داده است منتها ناصر الدّين شاه هم چون هر سياستمدار ديگرى موضوع بحث با سران مملكتى و منطقه‌اى را به تحرير نكشيده است و فقط به ملاقات آمدند و فرمايش فرموديم اكتفا نموده است تا آنجا كه غرض از اين مسافرت نيز در پردهء ابهام باقى مانده و فقط حدسهائى در اين‌باره ميزنند با وجود اين اطّلاعات فراوانى از : گردونه‌ها ، رودها ، چشمه‌ها ، راهها ، پل‌ها ، مقدار آب ، تعداد جمعيّت ، اماكن مسكونى ، آداب و رسوم ، فرآورده‌هاى منطقه ، نام مالكين دهات ، اسامى مسئولين مملكتى ، نام رؤساى الوار منطقه ( طوايف حسنوند ، سگوند ، كوليوند ، پاپى ) شرح شكارها و اسامى انواع شكار را بدست ميدهد و گاهى هم به مسائلى اشاره مينمايد كه واقعا اعجاب‌انگيز و يا گوشه‌هائى از

--> ( 1 ) - دكتر فووريه ، صفحهء 252 .