شناخت مسائل جغرافيائى كشور را روشن ميسازد مثلا : به هنگام رسيدن به بروجرد از دو درخت چنار 1300 سالهء اطراف بروجرد در قسمت « سراب كوليدر » نام ميبرد و يا جغرافياى تاريخى درياچهء حوض سلطان را براى اوّلين بار بر اساس واقعيّت‌هاى عينى منتشر مينمايد . درياچهء قم ( حوض سلطان ) . ناصر الدّين شاه در سال 1305 قمرى مسافرتى به قم مينمايد پس از بازگشت مقاله‌اى در بارهء ايجاد درياچهء قم تحت عنوان « جغرافياى بحيره ما بين تهران و قم » نگاشته و نقشه‌اى بر آن منظم نموده است كه در شمارهء 655 و 656 روزنامهء ايران كه در همان زمان به صورت چاپ سنگى در قطع بزرگ منتشر ميشده است ، بچاپ مىرساند . بنابر نوشتهء كتاب « المآثر و الآثار » به اغلب السنهء فرنگ هم ترجمه شده است . در اينجا لازم دانست متن مقالهء مذكور را در پايان سفرنامهء حاضر عينا منتشر نمايد تا علاقمندان و خوانندگان با جغرافياى تاريخى اين درياچه آشنا گردند . نام عراق عجم : و امّا راجع به نام عراق عجم كه نام اين سفرنامه از آن عنوان گرفته است : در زمان تحرير سفرنامهء حاضر منطقهء وسيعى از بلاد مركزى ايران به نام عراق عجم شهرت داشته است كه تا قبل از قرن ششم هجرى در نزد جغرافىنويسان به منطقهء جبال مشهور بوده است ولى از آن ببعد بنام عراق عجم ناميده شده است . علّت اين امر آن است كه در نيمهء دوم قرن پنجم كه سلجوقيان بر تمام مغرب ايران استيلا يافتند و همدان را پايتخت خود قرار دادند ،