محلات شهر است . مىگويند حيدرى و نعمة اللهى كه دو نيمهء شهر به نام ايشان است نام دو پادشاه بوده كه در زمانهاى گذشته همهء مردم ايران را به دو دستهء جداگانه تقسيم كرده‌اند ، و از آن روزگاران تقريبا تمام ساكنان ايران به اين دو دسته قسمت شده است . برخى از محققان نيز بر اين باورند كه اين تقسيم بنديها مربوط به زمان پيش از بناى شهر اصفهان بوده ، و توضيح مىدهند كه در آغاز امر در جاى پايتخت دو ديه روياروى هم وجود داشته كه پيوسته با هم خصومت مىورزيده‌اند ، زيرا مردم يكى از آن دو آبادى پيرو مذهب تسنن يا طريقت تركان ، و اهالى قريه ديگر معتقد به مذهب تشيع يا آيين ايرانيان بوده‌اند . نخستين رهبر تودهء سنى در دردشت ، حيدر ، و اوّل پيشواى شيعيان ساكن جوباره نعمة الله بوده است . اين لفظ مركب به معنى هبهء خداست ، و مرقد وى نزديك كرمان است و زيارتگه بيشتر مردم ايران مىباشد ؛ و محققان برآنند كه از بزرگ شدن و به هم پيوستن اين دو قريه به هم اصفهان در وجود آمده است . شگفت اين‌كه مردم اين دو ديه ، هنوز هم همچنان نسبت به هم خصومت و كينه مىورزند ، و بيزارى و نفرتشان دربارهء يكدگر چندان ريشه‌دار است كه در كليهء مجامع و مراسم رسمى و اعياد همگانى روياروى هم به دشمنى برمىخيزند . و به بهانه تقدم در حضور مجالس ، در ميدان كهنه مىستيزند و به هم مىآويزند . در مواقع عادى نيز كشتىگيران و پهلوانان ضمن هنرنمايى غالبا كارشان به نزاع واقعى مىانجامد . اين كشمكشها و منازعات بيشتر ميان افراد پست و نادان درمىگيرد ، و گرچه در اين آشوبها و زد و خوردها جز چماق و چوب و پاره سنگ به كار نمىرود ، امّا هميشه عده‌اى از حاميان دو طرف ، و حاضران در ميدان مجروح مىشوند . مخصوصا اگر شاه در پايتخت حضور نداشته باشد ضايعات و صدمات اين برخوردها بغايت بيشتر است ، زيرا مأموران انتظامى به رفع غائله نمىكوشند ، از آنكه هرچه دايرهء زد و خورد وسيع‌تر باشد دخل بيشتر عايدشان مىشود . ايرانيان به درهاى بزرگى كه از آن وارد شهر مىشوند يا بيرون مىروند دروازه مىگويند ، و آن مركّب از دو واژهء « در » و « وازه » است ، و لفظ آخر به معنى باز يا و از مىباشد . قديم‌ترين دروازه‌هاى اصفهان دروازهء حسن آباد مىباشد كه چون رو به سوى كاخ حسن پادشاه « 1 » گشوده مىشده و از آن دروازه به قصرش مىرفته اين نام يافته است ؛ و اكنون متجاوز از چهار صد و پنجاه سال از بنايش مىگذرد . برخى نيز برآنند

--> ( 1 ) - مراد از حسن شاه ازون حسن ( حسن درازبالا ) امير معروف است كه در سال 882 هجرى قمرى برابر 1479 ميلادى درگذشته است .