ژان شاردن ( مترجم : اقبال يغمايى )

1311

سفرنامه شاردن ( فارسى )

هوسناكيهاى آنان نيست ، بل‌كه زاييدهء بعضى نيازهاى طبيعى است كه چگونگى دقايق آن پس از بررسيهاى دقيق آشكارا خواهد شد . اما ايرانيان براى اين كه حسّ حسادت خود را در اين مورد به لباس نيكو بيارايند و از قبح آن بكاهند مىگويند پيغمبر اسلام در لحظات احتضار به پيروانش وصيّت كرد كه دين و زنان خود را نيكو حفاظت كنند ، و مسلمانان به نصّ صريح اين دستور به خود اجازه مىدهند كه زنانشان را در حرمسراهايى كه ديوارهاى بلند دارد ، و غالبا ارتفاع آنها از دو سه برابر بلندى ديوارهاى معمولى درمىگذرد خانه‌نشين كنند . از روى ديگر چون بيشتر عادات و رسوم ملل تابع تأثرات مذهبى آنان است ، و به مردان ايرانى آموخته‌اند كه اگر به قصد نظربازى به گونه‌اى به حرمسراى ديگران نگاه كنند خداوند آنان را از نعمتهاى بىشمار خود محروم مىكند ، از اين كار زشت خوددارى مىورزند ، و خود واعظان و آمران به معروف نيز خويشتندارى مىكنند . من بارها در سفر با زنان در يك چادر يا يك كاروانسرا بوده‌ام و دريافته‌ام كه مردان تعّهد دارند از نزديك محلى كه زنان حضور دارند نگذرند ، و اگر مردى بر اثر غفلت و آسانگيرى و بىاحتياطى از كنارشان عبور كند يا به آنان نزديك شود فرياد و غوغا مىكنند ، تا مرد عابر راه خود را بگرداند ، و از آن محل دور شود ، و اين كار در دم انجام مىپذيرد ؛ و اگر مرد عابر خيره‌سرى كرد و بىدرنگ دور نشد كسان زنان و ديگران بر سر او مىريزند و هرگز كسى به حمايت وى برنمىخيزد . آيين ادب و معاشرت اين است كه اگر مردى در راهى با زنى به هم رسد هر چند كه زن سراپا پوشيده است بايد روى برگرداند تا زن بدون نگرانى و شرمزدگى بگذرد . حسدورزى مردان در اين مورد چندان زياد و ريشه‌دار است كه وقتى زنى درمىگذرد هنگامى كه وى را به خاك مىسپارند چادرى روى گورش مىگسترند تا چشم مرد نامحرم هنگام تدفين به كفنش نيفتد ، و بدين گونه به مردان تعليم مىدهند كه از نگريستن به زنان ديگر به اعتقاد تمام بپرهيزند . همچنين به زنان مىآموزند كه همواره حافظ حرمت و شرف و عفاف خود باشند و نه تنها هرگز نيّت برقرارى رابطه با مردان را در ضمير و ذهن خود نپرورانند بل‌كه به مردى ننگرند ، و چنان در مستورى خويش بكوشند كه هيچ مردى ديدن آنان را نتواند ، و نيز به طريق موعظت به آنان مىگويند در بهشت چشمان مردان و زنان نظر باز بر فرق سرشان است تا نتوانند لذتها و خوشيهاى ديگران را بنگرند .