ژان شاردن ( مترجم : اقبال يغمايى )
1637
سفرنامه شاردن ( فارسى )
جدا كردهاند و به انواع گل آراستهاند چنانچه سه فصل از چهار فصل سال مزين به گلهاى خوش رنگ و نگار مىباشند . قسمت عمدهء اين عمارت از چوب ساخته شده ، كفش به قدر سه پا از سطح زمين بالاتر ، سقفش مسطّح و متّكى بر ستونهاى استوانه مانندى است كه بيست و شش يا بيست و هفت پا بلندى دارد و پوشيده از زرند . بدينگونه اين كاخ از هر سو گشاده و باز است ، و آن گاه از همه جوانب مسدود مىگردد كه پردههايش كه از بالاى ستونها يعنى از محلى كه هم ارتفاع سقف مىباشد تعبيه شده ، به پايين آويخته گردد . و زمانى پردهها به پايين رها مىگردد كه شاه در آنجا حضور يابد . اين كار متناسب با موقعيت زمان انجام مىگيرد ، بدين معنى اگر شاه صبح يا عصر تشريف فرما شود طرف مناسب را مىآويزند . همچنين پرده را تا پايين ، پايين نمىكشند بلكه وقتى سر آن به ده پا بالاتر از كف رسيد وسيلهء طنابى به نزديكترين درختان مجاور مىبندند تا هم مانند سايبان بزرگى مانع تابيدن نور و حرارت شديد خورشيد شود ، و هم مانع ديد حاضران ، اعم از آنان كه نشسته يا ايستادهاند نگردد و جملگى قادر به ديدن منظرهء باغ باشند . آن طرف پردهها كه رو به بيرون دارد سرخ رنگ است و طرف داخل آنها از پارچههاى زيبا و لطيف و خوش رنگ و نگار هندى كه ديده نواز و ذوقآفرين مىباشد پوشيده شده است . طنابها و بندهاى پردهها نيز از ابريشمهاى درشت مىباشد . اين عمارت به وسيلهء نردههاى كوتاهى كه سراسر آنها طلا كوبى شده به سه قسمت تقسيم گرديده است . در دو طرفش دو اتاق بزرگ به طول سى و شش و عرض شانزده پا ساخته شده ، و بين آن دو تالارى است كه چهارپا بلندتر از اتاقهاى دو طرف است ، و ميانش حوض بزرگ و گودى است كه از سنگ مرمر سفيد مىباشد و از ميان لولههايى كه از سنگ مرمر سفيد است آب بدان وارد و از آن خارج مىگردد . سراسر اين تالار و اتاقها با زر ناب و ضخيم طلا كوبى شده ، و با اين كه افزون بر صد سال از بناى اين عمارت مىگذرد نقطهاى از طلا كوبيهاى آن ريخته يا تيره نشده است . چنان كه پيش از اين ياد كردهام چون بعضى روزها به مناسبت اجراى برخى مراسم تشريفاتى اسبهاى سلطنتى را در خيابان آن مىبندند تالار طويله مىنامند . من روز پس از انجام يافتن مراسم تاجگذارى توانستم آن تالار را با همهء تزييناتش به دلخواه ببينم ؛ و اينك شرح و وصفش را مىنويسم . دو اتاق دو طرف تالار