ژان شاردن ( مترجم : اقبال يغمايى )
1638
سفرنامه شاردن ( فارسى )
با قاليهاى ابريشمين خوش رنگ و نگار فرش شده بود ، و در سراسر دور تالار نهاليچههاى چهار گوشهء زربفتى كه با گلهاى سيمين آراسته شده بود گسترده بودند ، و در جاهاى مناسب تفدانهايى كه از طلاى خالص و ضخيم بود گذاشته بودند . تالار ميان دو اتاق را نيز با قاليهاى ابريشمين بسيار نفيسى منقش به گلهاى زرين و سيمين زينت داده بودند . نهاليچههاى پيرامون تالار نيز از مخمل ابريشمين بسيار گرانبهاى بافت ايران و منقش به گل و برگ طلا و نقره بود . تفدانهاى تالار نيز از زر ناب ، و بيشتر آنها جواهر نشان بود . بر تختگاه شاه نهالى كوچكى سيمين تار آگنده از پرهاى بسيار لطيف و نرم نهاده بودند ، و روى آن روپوشى بسيار ظريف از منسوجات زردوزى هند گسترده بودند . اين روپوش از هر طرف نهالى كوچك به اندازهء چهار انگشت آويخته شده بود و مانع ديدن آن مىشد . براى اينكه روپوش همچنان بر جاى خود ثابت بماند و نلغزد بر دو گوشهء پايين آن دو گويچه توپر از زر خالص جواهرنشان آويخته بودند . در دو طرف تخت دو تفدان طلاى جواهرنشان جا داشت . در انتهاى تالار نهالى چهار گوشهاى جا داشت . رويهاش پارچهء زربفت و منقش به گلهاى كوچك سرخ و برگهاى سبز بود اما تشخيص دادن پارچهء روى آن را نتوانستم زيرا هم از من دور بود ، و هم چندان دانههاى الماس و انواع گوهرهاى درخشان بر آن نشانده بودند كه تابندگى تلألؤ آنها چشم را خيره مىكرد . و متن پارچه از نزديك هم نمايان نبود . اين تالار و دو اتاق مجاورش وسيلهء چهارده چراغ بزرگ كه همه از طلاى دوكاى توپر بود روشن مىشد . همچنانكه ما چراغهاى خود را روى ميز يا سه پايه مىگذاريم اين چراغها روى زمين جا داشتند ، و از سقف آويخته نشده بودند . بيشتر اين چراغها شصت مارك و برخى چهل يا سى مارك وزن داشت . هشت عدد اين چراغها در تالار و سه تا در هر كدام از دو اتاق طرفين جا داشت . افزون بر اينها هشت شمعدان دو شاخه كه آنها نيز از طلاى خالص توپر بودند ، در آنجا بود . وزن اين شمعدانها از سنگينى چراغها بيشتر و بلنديشان سه تا چهار پا بود . محلّ تاجگذارى بدان صورت كه بيان كردم آماده شد . از آن پس چهار چيز ديگر را كه براى اجراى اين مراسم كاملا لازم بود آوردند . نخست كرسى يا تختى كه شاه بر آن برآيد . اين تخت همانند چهار پايهء چهار گوشهاى بود كه پايههايش سه پا درازا داشت ، و هر يك روى گوى زرينى به اندازهء يك سيب بزرگ تعبيه شده بود ، و براى اينكه تخت كاملا استوار و پايدار باشد پايهها را به طور متقاطع به هم محكم