خودفروشى مىكنند . جز اين فواحش تيره‌بخت ، گروهى نيز نام خود را در دفاتر مالياتى ثبت نكرده‌اند تا خويش را خصوصى بنمايند . روسپيان اصفهان هر سال هشت هزار تومان ماليات مىدهند ، و اين مبلغ معادل سيصد و شصت هزار ليور مىباشد . بيرون اين كوى كثيف و بدنام گنبد بلند و زيباى مسجد ملا فتح الله است كه آن را مسجد صدر يا مجتهد اعظم نيز مىگويند . زيرا بزرگ‌ترين مجتهدان دورهء پادشاهى شاه صفى در كاخى كاملا متصل به اين مسجد سكونت داشته است . قصر موصوف از جمله بزرگ‌ترين و زيباترين كاخهاى اصفهان مىباشد كه آن را امامقلى خان بزرگ‌ترين شخصيت ايران در قرون اخير ساخته است . امامقلى خان ساليان بسيار حكمران فارس و مناطق مجاور آن تا حدود سند ، و سپهسالار كلّ ايران بوده است ، و من شاهد سكونت صدر اعظم و برادرش شيخ الاسلام بزرگ‌ترين قضات بوده‌ام . براى مشاهدهء بناهاى قسمت غربى بايد به چهار راه ميرزا معين بازگرديم . نخست به بازار تفته خان كه پسر سركلانتر پايتخت در زمان شاه عباس بزرگ بوده است ، مىرسيم . در آن روزگاران هر يك از بزرگان را شوق سواركارى و انديشه‌هاى خوش ديگر در سر بود ، و سركلانتر نيز از جملهء اين كسان بود و پخته‌خان و سوخته خان و تفته خان پسرانش بودند . در اواخر بازار تفته خان خانه‌هاى بزرگى است كه برخى از آنها بدين شرح است : خانه ميرزا معصوم پسر صدر اعظم زمان شاه عباس دوم ، خانه چلپى استامبولى يكى از بازرگانان معتبر عثمانى ، سراى زيندارباشى مباشر كلّ تجهيزات مربوط به اسبها ، و خانهء لرها كه به نام يكى از قبايل ساكن در مغرب پارتيد « 1 » مىباشد . كاروانسراى امير بيگ ميان اين خانه‌ها و نزديك قلعه مىباشد . در سمت چپ و مسافتى دور از آن گورستان كهنه‌ايست كه در يك گوشهء آن نارون خميده و كهن‌سالى وجود دارد كه خلقى برآنند قبر سلجوق پادشاه قديم ايران زير آن بوده است . به اعتقاد ايرانيان پروردگار بزرگ طىّ قرنها اين نارون را از آن همچنان زنده و سرسبز نگهداشته تا گور اين پادشاه خوب را

--> ( 1 ) - پارت قديم در شمال شرقى ايران بوده و ظاهرا اشارهء شاردن در اين‌جا سرزمينى است كه در آن زمان عراق عجم نام داشته است .