ژان شاردن ( مترجم : اقبال يغمايى )

960

سفرنامه شاردن ( فارسى )

افشاندن گرد نقره به طرح و شكل مرمر درمىآورند ، يا با گرد نقره خالهايى روى آن ايجاد مىكنند و يا روى كاغذ گلها و نقشهاى بديعى مىآفرينند . اين نقشها چندان كمرنگ و ظريف و لطيف است كه از برجستگى و وضوح آنچه بر كاغذ نوشته مىشود نمىكاهد . ايرانيان مخصوصا در نامه نگارى كاغذهاى مختلف به كار مىبرند ، و نوع و رنگ كاغذ نسبت به شأن و مقام كسى كه به وى نامه مىفرستند تفاوت مىكند و بهترين كاغذ آنست كه سپيد و نقره‌اى باشد . من در طىّ اقامت خود در ايران دريافته‌ام كه در نظر مسلمانان كاغذ ، به ويژه كاغذى كه روى آن چيزى نوشته شده باشد مقدس و درخور حرمتگزارى است و بر اين اعتقادند كه سوزاندن و پاره پاره كردن و دور انداختن كاغذ كارى مكروه و ناسزاوار است ، و زشت‌تر و نكوهيده‌تر زمانى است كه كاغذ مكتوب براى زدودن آلودگى و پليدى به كار رود زيرا بسا شدنى است كه بر آن كاغذ نام خدا يا پيغمبر يا يكى از امامان نوشته شده باشد ، و اگر غير مكتوب و سفيد است مىتوان سوره‌اى يا آيتى از قرآن يا مطالب اخلاقى و دينى بر آن نوشت ، و كاغذ اصولا براى چنين كارها ساخته شده است . در اروپا مصرف كاغذ بسيار زياد ، و در ايران آن‌قدر كم است كه مقايسه نمىتوان كرد به همين جهت چنان كه گفتم ايرانيان هرگز كاغذ را پاره نمىكنند و بر زمين نمىافگنند ، و اگر بىنشان كردن پاره كاغذى لازم شود آن را به آب مىشويند ، مچاله مىكنند ، و در سوراخ ديوارى جاى مىدهند . ايرانيان در كتابت مركب سياه به كار مىبرند . آن را از آميختن مازو با گرد زغال و دوده درست مىكنند ، و مانند مركبى كه ما در چاپخانه مصرف مىكنيم غليظ و چرب مىباشد ، و اين مركب براى نوشتن حروف و كلماتى كه بعضى درشت و برخى نازك نوشته مىشود مناسب است ، و اگر بيش از آنچه بايد رقيق باشد خود به خود و بىهنگام و نا به جا جارى مىشود ، و نتيجهء مطلوب حاصل نمىگردد . ايرانيان در نوشتن ، انواع مركب ، به رنگهاى سرخ و آبى و آب زر به كار مىبرند ، و بدين سان بر زيبايى نوشته‌هاى خود مىافزايند . قلم ايرانيان از نى ، و كلفتى آن اندكى بيشتر از ساقهء پر قو مىباشد . قلم را مانند ما مىتراشند و بر سر آنها كه درازتر از سر قلمهاى ماست شكافى ( فاق ) وارد