ژان شاردن ( مترجم : اقبال يغمايى )
529
سفرنامه شاردن ( فارسى )
خوشمنظر گشوده مىشود ، و يكى كه كوچكتر است رو به بارگاه دارد . همهء پنجرهها با شيشههاى بلورين كه با طلا و لاجورد تزيين يافته در قابهاى سيمين توپر جا دارد . در زير هلال طاق عبارات و جملات پرمعنايى به نظم و نثر با خطوط زيبا و زرين نوشته شده كه ترجمهء نمونهاى از آنها اين است : پادشاهى كه به عدل و داد نمىكوشد بسان ابر تيرهاى است كه از آن باران نمىبارد ؛ دارايى و ثروتى كه نيازمندان از آن بهره نمىيابند همانند درخت خشكى است كه سايه و ميوه ندارد ؛ بينوايان و نيازمندان ناشكيبا چونان رودخانهء خشك و بىآبند . افرادى كه تظاهر به زهد و تقوا مىكنند ، اما پرهيزگار و پاكدامن نمىباشند شمعهاى كور و بىنور را مانندند . دين به دنيافروشان و متدينانى كه دل به دنيا باختهاند شورهزارهايى هستند كه هرگز گل و گياه برنمىآورند . بلندى قبر شاه عباس ثانى ، چهار ، پهنايش چهار ، و درازايش هشت پاست . سه قنديل طلاى توپر از سقف آرامگاه آويخته شده كه بزرگترين آنها بيست و چهار ، و دوتاى ديگر هر كدام دوازده مارك وزن دارند . اين قنديلها وسيلهء ميلههاى سيمين از سقف آويخته شدهاند ، مزار از كاشيهاى بسيار زيبايى تزيين يافته ، و روى آن پارچههاى زربفت و بسيار گرانبهايى كه هر ذراع آن افزون بر نهصد ليور بها دارد پوشيده شده است . گرانبهاترين روپوش مرقد با منگولههاى زرين روى مقبره تعبيه شده ، و پايين روپوش بزرگ ، نوارهاى ابريشمين زيبايى دارد كه از حلقههاى زرين توپر متّصل به قالى مىگذرد ، و آن دو را به هم مىپيوندد . همهء چنگكها و قلابهاى گوشهها نيز طلاهاى توپر مىباشند . دالان آرامگاه برجستگى ستون مانندى دارد كه بر همهء جوانب مشرف و مسلّط است ؛ و بر آن اشعار زيبايى به زر در مدح حضرت على پيشواى شيعيان نوشته شده . اين شعرها كه سرايندهاش حسن قاضى است هفتبند دارد . بند اول در ستايش و نعت حضرت رسول ، و ششبند ديگر در مدح حضرت على است . آرامگاه شاه صفى از نظر جلوه و جلال و شكوه همتاى مقبرهء شاه عباس ثانى است . روپوش آن از پارچه زربافت بسيار عالى و گرانبهاست . روپوش ارغوانى