مگس و پشه و امثال آنها راحت بوده‌اند در مكانى سايه‌دار استراحت مىكنند ، و نوكران در چنين شرايط بهتر و خوب‌تر ، از آنان مواظبت مىنمايند . افزون بر اينها به هنگام روز فراهم آوردن مواد خوراكى براى مسافران ، و تهيهء كاه و جو و علف براى اسبان بسى آسان‌تر از شب است . چه كاروانسراداران كه هنگام شب به‌قدر كافى خوابيده‌اند از بامداد پگاه براى پذيرفتن هر خدمتى آماده مىباشند . ستوربانان پس از اين كه بار از اسبان برمىگيرند دقيقه‌اى چند آنان را آهسته راه مىبرند تا عرقشان خشك شود ؛ آن‌گاه آنها را به اصطبل مىبرند ، و زين و برگشان را برمىدارند و خوراكشان مىدهند ، و خود نيز به استراحت مىپردازد . در ساعت نه يا ده وقتى كاروانيان از خواب بيدار مىشوند هركس به كار خود مىپردازد . آشپز غذا مىپزد ، و پس از اين كه همه غذا خوردند ظرفها را مىشويد و جمع مىكند . ستوربانان به اسبها جو سفيد مىدهند ، زيرا در مشرق زمين به اسبها جو سياه نمىدهند . آن‌گاه در موقع معين زين و برگ ستوران را راست و براى حركت آماده مىكنند . خدمتگاران نيز مفرشها را مىگسترانند و رختخوابها و پتوها و لباسها را بادقت تمام در آنها جا مىدهند و مىبندند . مفرش چيزى است كه از جاجيم و امثال آن درست مىكنند ؛ و در سفر تختخوابهاى سفرى و جامه‌خواب و لباسها را در آن مىگذارند ، و طناب آن را از حلقه‌هايش مىگذارنند ، چنان كه گرد و غبار در آن راه نمىيابد . در حقيقت به مثابهء صندوقى است كه چيزها را در آن‌جاى مىدهند . همهء اين كارها را خدمتگران و ستوربانان با چالاكى و مهارت زياد و به سرعت انجام مىدهند . آنان كه در مشرق زمين سفر نكرده‌اند هرگز نمىتوانند تصور كنند كه اين كارها به چه نظم و آسانى صورت مىپذيرد . البته اين نقل و انتقالات بىزحمت ميّسر نمىگردد ، زيرا چنين مسافرتها همانند اين است كه آدمى خانه‌اى را از جايى به جايى دور ببرد . اما چون همهء خدمتگران در كار خود ورزيده و چابكند و هركس وظيفه‌اش را مىشناسد ، همهء كارها در نهايت سرعت و درستى انجام مىپذيرد . از روى ديگر چون غالب مسافرخانه‌ها و قهوه‌خانه‌هاى داير در طول راه وسايل كافى در اختيار ندارند ، كاروانيان براى اطمينان خاطر از يخدان استفاده مىكنند . يخدان صندوقى است به شكل مكعب يا مكعّب مستطيل به قطر هجده شست و عمق بيست تا بيست و دو شست كه رويهء خارجى آن با دو قشر از نمد يا ماهوت ، و جدار داخليش با چرم پوشيده شده ؛ معمولا در اين‌گونه مسافرتها يك جفت از اين صندوقها