را به كار مىگيرند . در يكى از آنها خوراكيها و آشاميدنيها را جا مىدهند ، و در ديگرى لوازم غذاپزى و غذاخورى ؛ و اين دو را چنان در دو طرف مركب جا مىدهند كه در تمام طول راه نه براى راكب ناراحتى ايجاد مىكند و نه براى مركوب ، از روى ديگر چون معمولا در راه آب سرد و صاف و گوارا يافته نمىشود آن كه مأمور تنظيم زاد و توشه است در يخدانى كه طولش بيشتر و عرضش كمتر است مقدارى يخ يا آب سرد و خوب جا مىدهد و آن را به طريقى كه مركوب را ناراحت نكند زير شكم يا پهلويش مىبندد تا مسافر بتواند به هنگام تشنگى از آن استفاده كند . آب درون يخدان مخصوصا شب و صبحگاهان سردتر مىماند . ما در سكزآباد فرود آمديم . اين نام به معنى مسكن سگهاست . مانند كياره آبادى بزرگى است . اين قصبه در ميان دشتى سرسبز و باصفا واقع شده ، و دور و بر آن آباديهاى فراوان ديده مىشود . سكزآباد و كياره هيچ كدام كاروانسرا ندارد ؛ امّا در هر كدام اين دو شهرك پانزده يا بيست خانهء تميز و خوب هست كه صاحبان آنها در آن خانه‌ها را به روى مسافران و رهگذران گشاده‌اند . در اين خانه‌ها به مسافران بسيار راحت و خوش مىگذرد ، اما براى آنان خرج زياد دارد زيرا اگرچه معمول و مرسوم نيست كه از بابت حقّ سكونت مبلغى مطالبه كنند ، اما بهاى مواد خوراكى و عليق چهارپايان را بسيار گران حساب مىكنند . در كاروانسراها عليق چهارپايان قيمت مشخص و معين دارد ، ولى صاحبان اين خانه‌ها هرچه بخواهند مىگيرند . در يازدهم هشت فرسنگ راه پيموديم . دو فرسنگ اوليه ناهموار بود و به سبب گذشتن از تپّه‌ها و ماهورها نشيب و فراز بسيار داشت . اما شش فرسنگ ديگر ، راه از دشت هموار و سرسبز و باصفايى مىگذشت كه در اطراف و دور و نزديكش آباديهاى حاصلخيز بسيار بود . مىگويند جنگ ميان مهرداد پادشاه اشكانى و لوكولوس در همين مكان روى داده ؛ و شكست كراسوس از پادشاه ايران در تاريخ رم شهرت عالمگير دارد . در كاروانسرايى به نام كاروانسراى كيخسرو بار افگنديم . اين كاروانسرا بسيار زيبا و باشكوه بود ، و من برآنم كه در سراسر ايران كاروانسرايى بدين خوبى و تمامى هرگز ساخته نشده است . از ضمايم اين كاروانسرا دو باغ ، دو آب انبار ، يك گرمابه و يك جويبار بود . اين بناى خوب را ملكه مادر شاه عباس كبير ساخته ، و براى آبادانى و تنظيف و نگهداريش موقوفات ارزشمندى به جا نهاده كه هر سال هزار ليور درآمد