ژان شاردن ( مترجم : اقبال يغمايى )
493
سفرنامه شاردن ( فارسى )
نمايد . وى پس از اين كه اندكى از صفتهاى عالى و فضايل بسيار آن حضرت را از زبان من شنيد دل به لطف و كرم آن شخصيّت واجب التعظيم بست و خواهش كرد او را به حضور مبارك ارفع امجد معرفى كنم . اينك به اعتماد مراحم عاليهء آن حضرت او را به آستان مبارك مىسپارم ، و بر اين اميدم از بركت عنايات و مراحم حضرت اجل به كمال مقصود راه يابد . تمنّاى چاكر و او از آن حضرت آنست وسايلى فراهم آوريد كه جواهرات و نفايسى كه از اروپا با خود آورده به دست شاهنشاه عظيم الشأن برساند . اگر اين بازرگان بزرگ مسيحى از رشحهاى از عنايات عاليهء آن حضرت بهرهور شود سبب خواهد شد كه ديگر بازرگانان مسيحى به استظهار چنين حمايتها به پيشگاه شهريار ايران رو آورند ، و ارزندهترين نفايس خود را عرضه بدارند . روز هجدهم به قصد ادامهء سفر از نايب الحكومه و ميرزا طاهر خداحافظى كردم . در آن ساعت اين دو با هم بودند و از سر لطف و مهربانى راهنمايى برايم معين كردند . من با نهايت تواضع از محبت و عنايتشان تشكر كردم و گفتم بدين جهت از ايشان درخواست راهنما و همسفر كردهام كه با اطمينان خاطر ، بدون كمترين نگرانى و دلواپسى به سفر خود ادامه دهم . آنان جواب دادند فرمانهاى شاه و گذرنامهاى كه از سوى معظم له به نام من صادر شده مطمئنترين و مهمترين اسكورت است ، و با داشتن آنها مىتوانم با فراغ خاطر سفر كنم ، و با نشان دادن آنها هر چه لازم دارم از هركس بگيرم . همچنين آنان به من گفتند از سرزمينى مىگذرم كه در سراسرش امنيّت كامل برقرار است ، و از اين جهت راهنما انتخاب و در اختيارم گذاشتهاند تا باور كنم كه نسبت به من نهايت محبّت و همراهى را رعايت كردهاند . عدهاى از افراد روشناس و صاحبمقام نيز كه در آن مراسم خداحافظى حضور داشتند متّفقا گفتههاى آن دو را تأييد كردند و گفتند در حقيقت به هيچ راهنما احتياج ندارم . و مىتوانم با اطمينان خاطر به سفرم ادامه دهم . با وجود اين به منظور اعتماد بيشتر از آقاى ميرزا طاهر خواهش كردم سفارشنامهاى به مأموران گمرك و ماليات بنويسد تا در طىّ سفر هيچگونه ناراحتى براى من فراهم نكنند ، و مجبور نباشم جا به جا فرامين شاهنشاه و گذرنامهام را به آنان نشان بدهم . وى بىدرنگ تقاضاى مرا پذيرفت ، سفارشنامهاى بدين شرح برايم نوشت و به من داد : هو اللّه ، امروز كه دوّم ماه صفر المظفر سال 1084 است جناب شاردن گل سرسبد همهء بزرگان اروپا از اينجا عازم شرفيابى به دربار شاهنشاه است . وى حامل