ژان شاردن ( مترجم : اقبال يغمايى )

64

سفرنامه شاردن ( فارسى )

عثمانى بر فلسطين مسلط شدند اما با اقامت مسيحيان فرقهء مذكور ، و ادامهء اختياراتشان موافقت كردند . اين گروه مسيحيان بر اوضاع اورشليم ، بيت اللحم ، ناصره ، و ديگر اماكن مقدس نظارت تام داشتند ، و كليددارى كليهء اعتاب مقدس به عهدهء ايشان بود . اينان در ابتدا به نصاراى مشرق زمين كه عده‌شان اندك نبود در كليساى ويژه مرقد حضرت مسيح ، آن‌جا كه آن حضرت متولد ، يا به دار آويخته شده بود اجازهء ساختن محراب مخصوص نمىدادند ، اما چون پاپها براى مزيد نفوذ و قدرت خود مىكوشيدند كه همهء فرق يونانيان ، همچنين مسيحيان فرقهء فرانسيسكن‌ها زير حمايت اتحاديهء مسيحيان مغرب زمين درآيند به كارگزاران خود دستور دادند به همهء فرقه‌هاى مسيحى اجازه دهند تا براى خود محراب بسازند ، در حظاير مقدس شمع برافروزند و تصاوير پاكان را بياويزند . كوردليه ( les cordelier ) ها بر اين اعتقادند كه آزادى بىحد و حصر ، يونانيان را به اجراى طرح نامبارك تملك و تصرف كليساها و ديگر اماكن مقدس برانگيخت ؛ اما يونانيان اين دعوى را قويا انكار كردند ؛ چنان كه در سال 1654 به باب عالى آمدند و اسناد و مدارك قديمى خود را كه دالّ به تملّك ايشان بر غار بيت‌اللحم ، و ديگر امكنهء مقدس بود نشان دادند . كوردليه‌ها به ديوان احضار شدند . آنان به معيّت سفيران شاهان مسيحى مقيم عثمانى حاضر آمدند . طرفين در دفتر صدراعظم به ايراد دعاوى خود ، و بحث و گفتگو پرداختند . همهء مسيحيان چه كاتوليكها و چه پروتستانها كه به نوعى با امپراتورى عثمانى روابط دوستانه داشتند به جريان اين محاكمه توجّه خاص مىكردند ، و طرفين به منظور احراز حاكميت از خرج زياد دريغ نمىداشتند ؛ سرانجام يونانيان در اين محاكمه پيروز شدند ، و اماكن مقدس فلسطين را به تصرّف خويش گرفتند . دو سال بعد صدراعظمى كه به نفع ايشان رأى داده بود درگذشت ، و اروپاييان تقاضا كردند كه در رأى تجديد نظر شود . اين تقاضا پذيرفته شد ، و اين بار كوردليه‌ها پيروز شدند ، و اماكن متبرك كه تا آن زمان در تملّك يونانيان بود به تصرف كوردليه‌ها درآمد . امّا مالكيت ايشان بيش از دو سال دوام نيافت ؛ چه صدراعظمى كه اين مقام يافته بود و به يونانيان عنايت داشت ، دستور داد اماكن مقدس را از تصرّف مسيحيان مغرب زمين بيرون آورند ، و به يونانيان بسپارند . لاتن ( latin ) ها جهد بسيار و خرج فراوان كردند مگر اماكن مقدس دگر بار به تصرف ايشان درآيد ، اما موفق نشدند . چه دربار عثمانى مصلحت نمىدانست يونانيان كه از