ژان شاردن ( مترجم : اقبال يغمايى )
54
سفرنامه شاردن ( فارسى )
گمركى بپردازند ، و جمهورى عثمانى حق مطالبه بيشتر ندارد . سوم ، امپراتورى عثمانى به بازرگانان فرانسوى آزادى كامل اعطا مىكند تا براى برقرارى روابط بازرگانى با هند ، از مجموع راههاى دريايى و زمينى ميان عثمانى و هند ، بتخصيص كانال درياى سرخ ، بدون پرداخت عوارض استفاده كند . چهارم ، مقام خلافت دستور خواهد داد مكانهاى مقدس در ارض اقدس را كه تا قبل از سال 1638 از آن رو ميان كاتوليك مذهب بوده و از آن تاريخ به بعد ، يونانيان ناروا به تصرف درآوردهاند به ايشان مسترد دارند . پنجم ، امپراتور مشرق زمين بايد پادشاه فرانسه را تنها حامى مسيحيان بشناسد . ششم ، همهء مسيحيان پيرو آيين كليساى رم كه در سرزمين عثمانى اقامت دارند تحت حمايت امپراتور فرانسه قرار بگيرند . هفتم ، كاپوسينهاى فرانسوى مقيم قسطنطنيه اجازه يابند به جاى كليساشان كه پانزده سال پيش بر اثر حريق منهدم شده ، كليساى تازهاى در گالاتا بسازند . هشتم ، مسيحيان كاتوليك مذهب مجاز باشند هر زمان و هر چند بار لازم باشد بدون اجازهء قبلى كليساهاى خود را در سراسر امپراتورى عثمانى مرمت يا تجديد بنا كنند . نهم ، همهء اسيران فرانسوى كه در سراسر امپراتورى عثمانى در بند مىباشند آزاد شوند . درخواستهاى ديگر سفير فرانسه گرچه از نظر كميت زياد بود از لحاظ كيفيت اهميت قابل توجه نداشت . تقاضاهاى سفير فرانسه در نظر مقامات دربار خلافت غير قابل قبول آمد ؛ حتى پيشنهادهاى وى را به سخره گرفتند ، و برخى وزيران بر اين باور شدند كه درخواستهاى سفير فرانسه بهانهايست براى قطع رابطه و تعليق مناسبات دوستانه . نخستوزير عثمانى از سفير استعلام كرد كه آيا دربار فرانسه راجع به درخواستهاى خود به صدراعظم يا مقام خلافتنامهاى نوشته است ؛ چه در نظرگاه دولت عثمانى سخت غريب و شگفتانگيز مىنمايد كه دربار فرانسه چنين درخواستهاى عجيب و دور از نزاكت و عدالت از دولت دوست خود بكند . آقاى نوانتل كه هرگز منتظر چنين پرسش نابهنگام نبود ، جواب داد كه : وى