رضا قلى ميرزا نايب الاياله

37

سفرنامه رضا قلى ميرزا نايب الاياله ( نوه فتحعلى شاه ) ( فارسى )

پانزدهم شهر صفر المظفر بتحريك و ترغيب ميرزا آقاسى بعد از صرف نهار روز ، در پنهانى دويست نفر سوار و پانصد سرباز با قاطرهاى بىافسار آماده در ميدان درب خانه نمودند و بيك دفعه هشت نفر از شاهزادگان را سياهه كرده بدون لباس سوارى با كفش مأمور اردبيل نمودند . هرقدر از ايشان جزع و فزع بظهور رسيد مفيد نيفتاد . خواهىنخواهى ايشانرا كشيده بر قاطرهاى برهنه سوار كرده بدون نوكر و خدمتكار روانه كردند اسامى ايشان بدين ترتيب بود : على نقى ميرزاى ركن الدوله ، امام ويردى ميرزاى سركشيكچى باشى ، محمد تقى ميرزاى حسام السلطنه ، شيخعلى ميرزاى ملقب به شيخ الملوك ، محمد حسين ميرزاى حشمت الدوله ، اسمعيل ميرزاى حاكم بسطام و دامغان ، ديگر محمود ميرزا و سركار شجاع السلطنه كه هردو چشم جهان‌بينش را بيرون آورده در برج بيرون شهر محبوس بود . آنوقت در تخت روانى نشانيده و به آن حالت باتفاق شاهزادگان روانه اردبيل كه از بناهاى مرحوم عباس ميرزاى نايب السلطنه است فرمودند . وصف قلعه اردبيل اما قلعه اردبيل مكانيست محكم و حصارى است مستحكم اصل آن زمين ربع فرسنگ در ربع فرسنگ . پست‌تر از ساير زمين‌ها مىباشد تخمينا صد ذرع پستى اين زمين مىباشد و در آن زمين پست عباس ميرزا دو قلعه ميان هم در نهايت استحكام ساخته كه پهناى ديوار آن هفت ذرع شاه مىشود و يك راه بيشتر ندارد و منحصر به يك راه است و در آن زمين چشمه‌ايست كه قدرى دور از چشمه مىشود ، سنگ مرمر منجمد مىشود و آب محبوسين