فيگوئروآ ( مترجم : غلام رضا سميعى )
323
سفرنامه دن گارسيا دسيلوا فيگوئروآ ( سفير اسپانيا در دربار شاه عباس اول ) ( فارسى )
چنان كه بهيچوجه ميل ندارند كه مردم ديگر كشورها آنان را اسپانيائى بدانند يا بخوانند . سفير سراسر زمستان را در انتظار ورود شاه در اصفهان گذرانيد . هرروز شايع مىكردند كه شاه عنقريب به اصفهان خواهد آمد . اما به زودى معلوم شد هيچگونه اميدى به آمدن وى نبايد داشت مگر هنگامى كه حرارت هوا او را مجبور به ترك فرحآباد كند . چنان كه سفير مغول كه قسمتى از زمستان و سراسر تابستان را در قم گذرانيده بود سرانجام به مازندران رفته در آنجا بار يافته بود . سرمائى كه در سراسر زمستان تا آغاز ماه مارس ، در اصفهان ما را رنج مىداد باوركردنى نيست زيرا هواى اين شهر كه در سى و يك و نيم درجهء عرض جغرافيائى واقع شده است قاعدة نبايد بدين اندازه سرد باشد . چنين مىنمايد كه علت اين سرما رقت بسيار جو باشد كه هوا را در اين ناحيه تا اين اندازه نافذ مىكند . با اينكه اين بار توقف ما در اصفهان چهل روز به طول انجاميد و قسمتى از ايام پرهيز را دربر گرفت ، هرروز از ماهى آزاد نمك سودى كه از گيلان ، واقع در ساحل درياى خزر مىآوردند مىخورديم . بهترين انواع اين ماهيها را در مصب رود ارس صيد مىكنند . سفير در روزهاى هفتهء مقدس با همهء همراهان و گروهى از بازرگانان پرتغالى و ونيزى در نمازى كه در دو صومعهء اگوستنها و پابرهنگان خوانده مىشد حضور يافت . در اين نماز و دعا عدهء زيادى از ارامنه و سوريائيها و گرجيها و دو جوان انگليسى حضور يافته بودند . اين دو جوان اگرچه از پيروان كالون بودند هرروز در نماز حاضر مىشدند و حتى در محضر يكى از روحانيان اقرار به معاصى مىكردند . بلافاصله بعد از عيد پاك ، بيش از همه وقت شايع شد كه شاه از فرحآباد بازمىگردد و مىگفتند كه آمدن وى با آن عجله براى آنست كه سفير مغول را طى تشريفات باشكوهى بار دهد - اگرچه ، قبلا او را در فرحآباد به حضور پذيرفته بود . همچنين سخن از باريابى چند سفير ديگر بود كه هنوز بار نيافته بودند زيرا پذيرفتن سفرا در اصفهان براى شاه آسانتر و راحتتر بود . بدينمنظور ، از