فيگوئروآ ( مترجم : غلام رضا سميعى )
308
سفرنامه دن گارسيا دسيلوا فيگوئروآ ( سفير اسپانيا در دربار شاه عباس اول ) ( فارسى )
گيرا ، خصوصيات مرگ يا شهادت حسين ، امام بزرگ خويش را بيان مىكنند . افراد متشخص و بخصوص زنان براى شركت در اين گونه تشريفات به مساجد روى مىآورند . در اين مسجد بزرگ كه مجاور خانهء سفير بود بيش از همهجا از اين دست مردم ديده مىشد . اين بزرگان پيش از آغاز تشريفات از روى جاهطلبى نوكرهاى خود را با چند قطعه قالى به مجلس مىفرستند تا براى آنان جا ذخيره كنند . رديفهاى اول مجلس به شخصيتهاى برجسته اختصاص دارد و اين ذخيرهء جا و احراز حق تقدم غالبا بدون سروصدا انجام نمىگيرد . در اطراف مسجد رواقهاى بسيار باريكى بود كه به شخصيتهاى بسيار برجسته اختصاص داشت . اين رواقها از صحن مسجد كه غالبا زنان پيشهوران و بنكداران آن را اشغال مىكردند براى نشستن راحتتر بود . بين زنان طبقات پست گروهى از زنان بازرگانان و طبقات متوسط نيز بودند كه از لحاظ لباس و زينت با زنان پائينتر از خود فرقى نداشتند زيرا هم اينان و هم آنان چادرهاى سياه بر سر و روبندههاى سفيد بر چهره داشتند . قسمتى از طارميها همواره به روسبيان متعين اختصاص داشت كه بدانها بيش از زنان متشخص و مردم عادى احترام مىگذارند - زيرا شاه نخست بسبب سودى كه از قبل آنها عايدش مىشود و دو ديگر به جهت آنكه اينان همراه سپاه به جبهههاى جنگ مىروند و بدون وجود آنها سپاهيان در جبهه دوام نمىآورند ، امتيازات و معافيتهاى بسيار برايشان قائل شده است . اما زنان وزرا و ديگر بزرگان دربارى كمتر در ملاء عام ظاهر مىشوند و همواره در اختفا بسر مىبرند - يا در سفرند و يا بيشتر اوقات در خانههاى خود محبوس و تحت حفاظت نگهبانانند . اما روسبيان را به آسانى مىتوان از زنان ديگر تشخيص داد زيرا با لباس بهتر در انظار ظاهر مىشوند - خدمهء بيشتر دارند و چون معمولا سوار بر اسب حركت مىكنند پيش از ديگران به مجلس مىآيند چنان كه در مدت ادامهء اين تشريفات با اينكه همهء زنان عزادار چادر سياه و برخى زرد يا قهوهاى رنگ بر سر داشتند اينان به سبك خودشان لباسى تمام ابريشم بر تن و چادرهائى از پارچههاى لطيف زردوزى