فيگوئروآ ( مترجم : غلام رضا سميعى )
277
سفرنامه دن گارسيا دسيلوا فيگوئروآ ( سفير اسپانيا در دربار شاه عباس اول ) ( فارسى )
بر هر شتر دو عدد از اين صندوقها بسته مىشود - در هرطرف يكى - و آنها را براى مقابله با گرما يا سرما ، با پارچهاى نمدى يا پشمى يا پنبهاى يا ابريشمى مىپوشانند . در اينگونه وسائط نقليه ، تشخيص زنهاى متشخص و حتى زنهاى حرم شاه از ديگران ، جز از طريق تعداد افراد محافظ و خواجگان حرمسرا كه آنها را همراهى مىكنند يا نوع تنبيهى كه براى نگاهكنندگان مختلف قائل مىشوند ، ممكن نيست . بازرگانان و حتى زائران ، در سفرهاى دور و دراز در صحارى عربستان و حتى در قسمتى از آسيا و مصر ، براى محفوظ بودن از هوا و آفتاب و ماسههايى كه باد به هوا برمىدارد از اين صندوقها استفاده مىكنند . نهايت آنكه آنها را از هرطرف مىپوشانند . اما كل وسائل يا وسائط سفر خانمهاى آسيا ، هرچند هم كه متشخص و صاحبمقام باشند همين كجاوههاست . در واقع در اين نواحى هيچ زنى را نمىتوان يافت كه شخصا از جسارت يا قابليتى برخوردار باشد زيرا همهء زنها تقريبا در حكم بردهاند بىآنكه يكى بر ديگرى برترى داشته باشد . نمىتوان زنى را يافت كه بسبب زيبائى يا هوش يا موهبت طبيعى ديگرى كه زنان بوسيلهء آن خود را در نظر شوهر يا ارباب دلربا جلوه مىدهند عنوان يا شخصيتى براى خود دستوپا كند . با آنكه آنگونه كه از آثار مصنفان قديم مستفاد مىشود در گذشتههاى دور زنان شاهان آسيا و بخصوص همسران رسمى پادشاهان ايران و شخصيتهاى دربارى بسيار مورد توجه بودهاند و بر زنان غيررسمى كه عدهشان زياد بود و هماكنون نيز زياد است مزيت و برترى بسيار داشتهاند ، اما با رواج دين اسلام تشخص و اعتبار زنان چه در سياست و چه در خانهدارى و شوهردارى چنان ملغى شد كه اكنون كوچكترين اثرى از آن برجا نيست . « 192 » اين تحول بزرگ و انقلاب ناگهانى كه در آينده از آن سخن خواهيم گفت ، بخصوص بر فرمانروائى زنان رسمى يا سوگلى شاهان خاتمه داد و امروز در ايران زنى نيست كه
--> ( 192 ) بر خلاف گفتهء نويسنده دين اسلام به زنان شخصيت و اعتبار داده است . - م .