وجود داشت . اين ستون كوتاه براى صاف كردن و هرچه بيشتر درهم فشردن كاهگل تازه‌اى است كه هرسال بر كاهگل قديمى مىافزايند . « 110 » با اين وسيله پشت‌بام به صورت مكانى زيبا و مسلط بر تمامى باغ درمىآيد كه در گرماى شديد تابستان ، شب هنگام ، براى هواخورى و قدم زدن از آن استفاده مىكنند . خانهء بزرگى كه محل سكونت سفير بود بامى چنان بزرگ و مرتفع داشت كه به دشتى مانند بود كه از فراز آن نه تنها همهء باغ شاهى بلكه همهء باغهاى خصوصى اطراف تا سه فرسنگى ، و همچنين قسمتى از شهر ديده مىشد . چون در كاهى كه در گل پشت بام به كار رفته بود دانه‌هاى جو و بذرهاى ديگر وجود داشت ، نزول اولين باران موجب مرطوب شدن گل و رشد آن دانه‌هاى نباتى مىگرديد چنان كه در اندك مدت سراسر پشت‌بام از گل و گياه پر مىشد . سفير در اواخر ماه نوامبر بدين مكان رسيد ، با اين‌حال بر اثر اعتدال هوا باغ كاملا سبز و خرم و درختها پر برگ بود . با اين‌كه هواى اين ناحيه و ديگر نواحى ايران كه به عربستان نزديكند در تابستان بسيار گرم است چون باغها و كشتزارها در سراسر فصل تابستان نيز آبيارى مىشوند هوا تلطيف مىشود و گرماى شديد اثر زيادى نمىگذارد و به همين‌جهت بيشتر ميوه‌ها در فصل زمستان نيز خراب و فاسد نمىشوند و حتى تا بهار دوام مىكنند . شگفت‌تر ميوهء بسيار زيادى است كه از همين باغ شاهى بدست مىآيد زيرا گذشته از آن‌كه باغ از فرط بزرگى بيشتر به جنگل شباهت دارد ، درختهاى ميوه‌اى كه در قطعات مربع شكل بين سروها و چنارها و نارونها كاشته شده است بقدرى انبوه و درهمند كه به نظر غيرممكن مىنمايد كه زمين محدود زيرشان بتواند پاسخگوى غذايشان باشد و با اين حال آنقدر پرميوه‌اند كه شاخه‌ها به سختى بار ميوه را تحمل مىكنند . ميوه‌ها تقريبا همانهائى است كه ما در اروپا داريم ، اما خوشمزه‌تر . بخصوص گلابيها و انگورها كه چندين نوعند ، طعمى عالى دارند و در زيبائى و درشتى كم‌نظير و

--> ( 110 ) مقصود بام غلطان است . - م .