غلامحسين افضل الملك
20
سفرنامه خراسان و كرمان ( فارسى )
خاقان مغفور فتحعلى شاه « 1 » طاب ثراه در اينجا مسجد بسيار خوبى ساخته كه با روح و باصفاست اين شعر را در وصف آن مسجد ساختهاند : حيف از آن مسجد كه در سمنان بود * يوسفى باشد كه در زندان بود بعضى آثار كهنه هم در اين شهر هست كه از بناهاى پانصد سال قبل است . خلاصه شنبه يازدهم و يكشنبه دوازدهم در سمنان توقف شد . شب دوشنبه سيزدهم از سمنان حركت كرده به طرف « آهوان » رانديم . مسافت راه شش فرسنگ است ولى سبك است . در سر دو فرسخ و نيمى قهوهخانهايست مختصر كه آب ندارد . قهوهچى از نزديك كوه كه در يك فرسخى است از چشمهء قليل الماء آب به اين قهوهخانه آورده به مصرف زوار مىرساند . اين قهوهخانه متعلق به آقا سيد على نقى مشير الأطبّاء پسر آقا ميرزا رحيم وكيل الرعايا و قريب ده سال است با من رفاقت و خصوصيت دارد . مشير اطبّاء از نجبا و خانوادههاى بزرگ سمنان است . اين اوقات هم حكومت سمنان او را از طهران بسمنان آورده مشغول طبابت خانواده حكومتى است . خلاصه از اين قهوهخانه كه ميگذرى جاده در ميان سلسلههاى كوه واقع مىشود . و اين سلسله كوه متصل به كوههاى جاجرود و كوه البرز تهران است . شب در ميان كوه صداى كبك و فره كبك ميآيد . از بعضى سؤال كردم گفتند بلى اين كوه كبك و شكار دارد . هوا
--> ( 1 ) - دومين پادشاه از سلسلهء قاجاريه است ( متولد 1185 متوفى در 1250 ه . ق ) برادرزادهء آغا محمد خان و پسر حسينقلى خان قاجار قوانلو است . جنگهاى ايران و روس در زمان سلطنت اين پادشاه اتفاق افتاد كه منجر بشكست ايران و از دست رفتن بلاد حاصلخيز ايران شد و ايران مركز رقابتهاى سياسى بين انگلستان و روسيهء تزارى و كشور فرانسه گرديد . و هيأتهاى نظامى و سياسى از فرانسه بايران آمد و براى اولين بار باب فرهنگ اروپائى به روى ايران گشوده شد و مردم ايران با فرهنگ و تمدن اروپائى آشنا گرديدند . براى اطلاعات بيشتر به تاريخ روابط ايران و انگليس تأليف شادروان محمود محمود و تاريخ شرح حال رجال ايران تأليف دانشمند محترم آقاى مهدى بامداد مراجعه شود .