« از جيب مبارك روزنامهء نمرهء هفتم قانون ، كه از لندن براى من آورده بودند ديروز به جهت شاه فرستاده بودم ، بيرون آوردند . اول از من سؤال فرمودند كه اين روزنامه به چه واسطه به تو رسيده . عرض كردم آوانس خان مترجم به توسط برادر خود براى من فرستاده » . « 1 » بارى آشكار است كه آوانس خان تا آن سنه در اجزاء دستگاه اعتماد السلطنه قرار داشته و احتمالا تا آن ايام عارى از لقب بوده است . در كلامى ديگر ، محمد حسن خان به استتار پس از رنجش از شاه در اواخر عمر به آوانس اشاره جسته و در صورت عريضه‌اى از بىاعتنايى قبلهء عالم به سال 1313 ق در واپسين ماه‌هاى زندگى خود مىنويسد : « ترجمه‌هاى غلام هم با آنچه فلان ارمنى يا غير مىكند هيچ رجحانى ندارد و مساوى است » . « 2 » اين نكته بازتابى از اعتراف محمد حسن خان به زبردستى آوانس در ترجمه است و اينكه سوابق خدمتى وى در دارالطباعه محمد حسن خان فراتر از يك دهه جلوه‌گر مىشد . در روايتى ديگر ، از جايگاه و ارج مترجم اثر هرگاه نقل طابع متن يعنى احمد مشير حضور را ، كه ترجمهء سفرنامه براى ناصر الدين شاه انجام شد ، با قول محمد حسن خان در ذىالقعده 1305 ق انطباق دهيم كه « كتاب ترجمهء آوانس خان را تقديم كردم » عيان مىشود كه ترجمه اين سفرنامه براى شاه در آن حدود از سنوات انجام پذيرفته و شاه صد تومان انعام را براى اين متن به مترجم تقديم كرده است . « 3 »

--> ( 1 ) . همان ، ص 215 . ( 2 ) . همان ، ص 177 . ( 3 ) . همانجا .