آنتونى شرلى ( مترجم : آوانس )
262
سفرنامه برادران شرلى ( فارسى )
به هر صورت ، اگرچه نكات ابهامآميز از زندگى فكرى آوانس فراوان است آنچه بيش از هر نكته در حيات افراد مؤثر است و فراتر از شرح احوال تجلى يافته علاقهمندى آوانس به تاريخ و تجسس نه بر اساس سلطهء وى به زبانهاى فرنگى بل مبتنى بر آشنايى با مآخذ متنوع و افكار تاريخى است : « اين بندهء درگاه در مدت توقف خود در فرنگ تقيد مخصوصى در تجسس اسناد تاريخى راجعه به ايران داشته و در كتابخانههاى بزرگ پاريس و لندن ، چهل پنجاه جلد كتابهاى بسيار نادر پيدا كرده است . همهء آنها از سياحان مشهورى است كه به ايران آمده و هريك اتفاقات عصر خود را نگاشته و باقى گذاردهاند . ترجمهء اين كتب منتهاى وجوب و لزوم را دارد . در واقع ، تهيه و تداركى است براى مورخى كه در آينده بخواهد تاريخ ايران را بنگارد ، لهذا بعضى از آن كتب را اين چاكر به خط خود رونويسى كرده و از بعضى ديگر به تجسس و تفحص زياد نسخه به دست آورده كه اگر عمر باقى باشد به ترتيب ترجمه خواهد كرد » . « 1 » پس عيان مىشود كه آوانس نه يك مترجم ساده و نه دستيارى بىمايه براى اعتماد السلطنه بلكه مورخى حرفهاى است كه خاك اروپا را براى جستوجوى نسخ سياحتنامههاى اروپايى در زمان اقامت در اروپا درنورديده تا انبانى از متون دست اول را در تاريخ
--> ( 1 ) . سفرنامهء سر آنتوان شرلى و سر رابرت شرلى ، ص 7 .