آنتونى شرلى ( مترجم : آوانس )
258
سفرنامه برادران شرلى ( فارسى )
برشمرده است . « 1 » اگرچه اين طبع از سفرنامهء شرلى در حدود اوايل سلطنت احمد شاه به وقوع پيوسته احتمال مىرود متن مزبور اول بار در لندن به سال 1825 ميلادى نشر يافته باشد . به هر دليل راقم اين اثر را مشاهده نكرده ليكن از يادداشت دكتر محبت آيين بر چاپ ثانوى اثر در دههء پنجاه شمسى آشكار مىشود كه وى نسخهاى از اين متن را در دسترس داشته « 2 » كه مشخصات آن بر اين قرار ذكر شده است : شرح مسافرت برادران شرلى به ايران ، چاپ لندن ، 1825 ميلادى و ترجمهء فارسى آن . چنانچه جلوس سلطنت ناصر الدين شاه را به خاطر آوريم ، كه در 1264 ق / 1848 م حادث شده ، بديهى است كه پيش از آوانس بايد ترجمهاى از سفرنامهء برادران شرلى در دسترس باشد اما در منابع از اين متن سخن كمترى رفته است . دگربار ، متن سردار اسعد به اهتمام دكتر محبت آيين ، كه حاوى مقدمهء بالنسبه مفيدى است ، تحت عنوان سفرنامهء برادران شرلى در زمان شاه عباس كبير به نحوى نفيس در 1357 شمسى منتشر شد . متأسفانه ، دلايل توجيهى كوشندهء چاپى ، موجبات دسترسپذيرى متن سفرنامه شرلى را براى خواننده فراهم نمىآورد . در مقدمهء اين طبع ذكر شده : « به دو علت تصميم گرفته شد كه در متن آن تغييرى داده نشود زيرا اولا نثر فعلى كتاب به خوبى براى خوانندهء معاصر قابل
--> ( 1 ) . همانجا . ( 2 ) . سفرنامهء برادران شرلى در زمان شاه عباس كبير ، ترجمهء آوانس ، با مقدمه و توضيحات دكتر محبت آيين ( تهران ، كتابخانهء منوچهرى ، 1357 ) ، ص هفده .