حسين زمانى
62
سفرنامه بخارا ( عصر محمد شاه قاجار ) ( فارسى )
امير آخور در قلعه منزل كرده ، شصت هفتاد نفر در آنجا سكنا دارند . تفنگچيان ميان دشتى را مستعد ديدم . در دو فرسنگى عباس آباد در كاروانسراى الهاك به فرمودهء جناب اجل اعظم دام مجده قلعهء تازه بنا شده ، تخمينا چهار زرع ارتفاع دارد و سه زرع عرض ، مشغول كار مىباشند و آب انبار الهاك را بناى طاق زدن داشتند . نصف آن را طاق زده مشغول كار بودند . امّا قنات الهاك كه مشغول كار مىباشند و جديد البنا است ، قدرى آب جارى شده تخمينا به قدر دو خروار بذر كشته خواهد شد ، و از ميان دشت اول طلوع صبح سوار شده روانهء ميامى شديم . درزيدر كه دو فرسنگى ميامى است قلعهء خوبى حسب الحكم جناب آقايى سلّمه الله تعالى بنا شده يك عراده توپ و چند نفر توپچى در آنجا سكنا دارند ، و تفنگچى هم به قدرسى خانوار در آنجا مستعد ديدم . در ميان كاروانسراى ميامى منزل نموده ، نهايت عزت و حرمت به حضرات ايلچيان كرده ، عاليجاه محمد تقى خان سركرده عجم به ديدن اين فدوى آمده ، ميوه و تعارف بهجهت حضرات روانه نمود . سه ساعت از شب گذشته روانه شاهرود شديم . در شاهرود با همراهان در كنار آب چادر زده منزل نموديم . حسب الخواهش حضرات يك روز هم در آنجا توقف نموده ، مقرب الخاقان سليمان خان قاجار و عاليجاه محمد تقى خان شامبياتى « 1 » با جمعى از علما و فضلا به ديدن آمدند . مدتى در آنجا بودند ، فيما بين سركار سليمان خان و محمد تقى خان در باب تنخواه مخارج عرض راه گفتگو شده ، اين فدوى ميانه را گرفته بهطورى از هم گذرانيدم . بعد از رفتن حضرات جمعى از اهالى شاهرود و بسطام آمده اظهار رضامندى از حاكم خود نمودند . در اين باب عريضه هم عرض كردهاند . صبح طلوع آفتاب از شاهرود حركت نموده در ده ملّا در سر طاحونه منزل كرديم . اهالى ده ملّا استقبال نموده ميوه و تعارف جهت حضرات آوردند . از آنجا حركت [ كرده ] و از خارج راه شهر دامغان نزديك رودخانه و كاروانسرا چادر زديم . تعارف جهت ايلچيان آوردند . عاليجاه فضعلى خان قاجار و مرحوم
--> ( 1 ) . در متن شنبياتى .