حسين زمانى
61
سفرنامه بخارا ( عصر محمد شاه قاجار ) ( فارسى )
از اعزّه ولايت به استقبال آمده عاليشأن محمد تقىبيگ چاپار كه از جانب دولت عليه ملفوفهء فرمان مبارك و تعليقهء جناب اجلّ اكرم دام مجده در باب عزت و احترام حضرات همراهان آورده بود و اظهار عنايت و مكرمت نسبت به اين فدوى فرموده بودند زيارت كرده فرق مباهات به اوج سماوات سودم ، و آن روز جناب حاجى سيد اسمعيل مجتهد سبزوارى به ديدن اين فدوى آمده اصرار زيادى در باب مهمان كردن ما نمودند . فدوى قبول ننمود . يك روز هم حسب الخواهش حضرات در سبزوار توقف نموده سه ساعت از شب گذشته روانهء قريه سودخر شديم . در كنار آب و باغات چادر زده ، سه ساعت به صبح مانده از سودخر روانهء مزينان شده ، از مزينان اول طلوع صبح روانهء عباس آباد گرديده ؛ حجرهها جائيست كه حسب الفرمايش جناب اجل اعظم دام مجده العالى ، مرحوم شريف خان قلعه بنا كرده و يك زرع دوره چينه نموده ؛ حال حسب الحكم محمد تقى خان قاجار بنا گذارده دوزرع ديگر بر ديوار آن افزايند كه كل ارتفاع ديوار آن سهزرع شود ، و دو برج بزرگ هم از بناى مرحوم شريف خان در آنجا هست ، و قنات حجرهها را ديدم كه چرخ كار گذارده بودند ، قدرى آب جارى شده ولى بسيار كم كه قابل زرع نيست . لكن مرحوم شريف خان از آب اسفراين و خرم آباد قناتى است كه مرحوم مزبور ابتياع نموده پارسال گذشته زرع نمودند و مقدار پانزده خروار كسان سركار حسين خان ضبط نمودند كه الحال موجود است ، و حجرهها را به دقت بازديد نموده وارد عباس آباد شديم . در يك فرسنگى عباس آباد چند چشمه است مشهور به چشمهگزى و سابق براين آبگاه تركمان بوده ، خيلى قابل است . هرگاه در آنجا قناتى كنده شود و قلعه بنا شود خيلى خوب است . زمين پرآبى و پرقوّتى دارد ، زراعت خوب مىشود . آنچه اين فدوى ديده لازم دانسته كه معروض دارد . در عباس آباد در كاروانسرا منزل نموده ، از آنجا حركت روانه ميان دشت در بيرون قلعه چادر زديم . سبحانقلىبيگ