كشيك مىنمايند . و در آشوراده درخت هيچ ندارد مگر چند درخت بيد و انجير جنگلى و توت [ كه ] كاشته‌اند . يك باب دكان آهنگرى ، يك باب دكان نجارى و استول « 1 » سازى ، يك باب دكان چكمه‌دوزى و دو باب دكان نانوائى كه از آرد سياه در ميان فر به جهت سرباز [ ان ] ، نان مىپزند . و رختشورخانه و حمام و شش در دكان از مسلمانان جزو قراتپه ، كه هرچيز بخواهى دارند از قبيل : جنس مال فرنگ و قند و چائى و آرد [ و ] برنج و روغن و مرغ و جوجه و خشكبار و ساير ما يحتاج به ماتروسها مىفروشند [ و ] دادوستد مىنمايند . و اهل تركمان هم زياد مىآيند و نفت و نمك و پيه [ و ] قير و ماهى حرام و يلم « 2 » و غيره مىآورند [ و ] مىفروشند و دادوستد مىنمايند . سالى سه چهار كشتى ماهى حرام و يلم مىفروشند . و منزل خدير خان تركمان هم در آشوراده مىباشد [ و ] دو آلاچيق دارد . و دو گمى رنگ سياه در آشوراده روى خشكى است : يكى را ناردان مىگويند كه دستاقخانه و منزل سالدات است . كه نيم اين گمى در خشكه و نيم ديگر در آب است . و گمى ديگر بريك است كه از تخته تا به كنار پل بسته‌اند . هرچند در خشكى است ليكن دورش آب مىباشد ، كه آن هم منزل سرباز و آشپزخانه و توپخانه است . كه چهار عرادهء توپ با گلوله و ساچمه پهلويش گذاشته بودند كه توپها سه پوندى است . و اين گميها روى دريا حركت ندارند . غير از اينها گمىگاما مىباشد كه قبل از اين آتشى

--> ( 1 ) - استول Ostul « بيشتر نقاط گيلان » صندلى . فرهنگ گيلكى ، منوچهر ستوده ، تهران 1332 ، ص 9 ، س 1 . ( 2 ) - يلم Yalam سريشم ماهى است كه براى ساختن « ژله » يا « لرزانك » به كار مىرود .