ميرزا ابراهيم
17
سفرنامه استرآباد و مازندران و گيلان و . . . ( فارسى )
امامزاده 11 بقعه / منار مسجد جامع 91 پله [ و ] پنج محله دارد : اول ، ناسار - دويم ، چومسجد - سيم ، لتىبار - چهارم ، اسفنجان - پنجم ، شاهجو . و چهار دروازه و سه برج بزرگ كهنه دارد كه يك برج مشهور حاجى ميرزا عسكرى است . و بيرون شهر آبادى و خانهوار بسيار است . و در كوچهها نهر آب جارى است . و كنارهء نهرها را درخت كاشتهاند . تاجر معتبرى ندارد . همه دكان دارند . و يك ميدان شاه هم دارد . و زندان داروغه در ميان يك درخت چنار است . و ارگى هم دارد . در بيرون شهر كاروانسراى شاهعباسى يا قدمگاه شاه عباس ، خرابه است . و كاروانسرا [ يى هم ] سيف الله ميرزا جهت مترددين ، ساخته است . و باغ شاه هم در بيرون شهر است كه آب جارى دايم الاوقات از اسطلخ ، از ميانش روان است . و نارنج - قلعهاى مخروبه در بيرون دارد . مىگويند دخترى [ آن را ] ساخته بود . و ارگ سمنان را بهاء الدوله پسر فتحعلى شاه مرحوم ، ساخته است . الآن آبادى زياد ندارد بلكه خرابه است . يك فوج سرباز از سمنان به دولت مىدهند . و آب سمنان از يك چشمه مىباشد كه در يك فرسخى واقع است . و مسجد شاه سمنان را فتحعلى شاه رضوان آرامگاه ، به طرح مسجد حكيم اصفهان ، ساخته است . اما اين بهتر و خوشصفاتر است . و درياچهء آب هم دارد . كه در آنجا به ديوار مسجد نوشتهاند : حيف آن مسجد كه در سمنان بود * يوسفى ماند كه در زندان بود و چهار خانهوار از ايل زرگر ، تازه به اين ولايت آمدهاند .