فيروز ميرزا فرمانفرما
25
سفرنامه كرمان و بلوچستان ( فارسى )
حكمرانى كرمان منصوب مىگردد ، حكم وى در تاريخ 1251 ق / 1835 م . و ورود او به كرمان در تاريخ 1253 ق / 1837 م . « 1 » با پيشكارى ميرزا حسين كرمانى بود . سپس براى دومينبار بين سالهاى 1269 - 1266 ق / 52 - 1849 م . با پيشكارى ميرزا ابو القاسم تفرشى و سررشتهدارى ميرزا ابو الحسن خان مشير الملك « 2 » به شيراز باز مىگردد . اهميت اين مقطع از زندگانى فيروز ميرزا در گام نخست همانند بسيارى از حكمرانان هم دورهاش جهت تثبيت يك حكومت مركزى است . علاوهبر آن در گامهاى بعدى ايجاد امنيت ، آرامش و ثبات در ايالات و ولايات ، پرداخت عايدات به دار الخلافه و همچنين پرداخت سهمى از نفرات قشون را نيز به عهده داشت . ايالاتى كه بيشترين طوايف در آنجا تردد داشتند سهم مهمى از قشون را نيز دربرمىگرفتند . بنابراين هرطايفه به منزلهء نيروى نظامى نيز محسوب مىگشته است ، به همين علت است كه ايالاتى كه فيروز ميرزا در آن حكمرانى داشت نهتنها جزو بخشهاى مهم اقتصادى - تجارى اين دوران ايران بهشمار مىرفت ، بلكه مسير عبور كاروانهاى تجارى و قافلههاى زيارتى نيز بوده است . همچنين اين مناطق به لحاظ تردد طوايف و
--> ( 1 ) . باستانى ، همانجا ، ص 194 . ( 2 ) . حاج ميرزا ابو الحسن خان شيرازى ، ملقب به مشير الملك ثانى ، در 1226 ق / 1811 م . متولد و در سال 1262 ق / 1845 م وزير فارس شد و در اين سمت به مدت سى سال باقى ماند ، و ولايت فارس آلت دست او بوده است تا آنكه در 1293 ق / 1876 م فرهاد ميرزا معتمد الدوله والى فارس شد و به تحريك و تطميع ميرزا على محمد خان قوام الملك ، او را معزول كرد و به چوب بست و چند ماهى هم در زندان بود . مشير الملك پس از پرداخت مبالغ زيادى پول به معتمد الدوله ، از زندان رهايى يافت و به مكه مشرف شد و پس از مراجعت به سرپرستى املاك خود مشغول بود . در سال 1266 ق / 1849 م و 1267 ق / 1850 م پس از قلع و قمع ملا على محمد و زعماى فرقه بابيه و تبعيد آنها به شيراز ، مشير الملك با يكى از دختران ملا على محمد ازدواج كرد و ميرزا حسين پسر حجت را هم مستخدم خود نمود . وى در سال 1303 ق / 1885 م در شيراز درگذشت . ر ك : شرح حال رجال ايران ، جلد اول ، ص 39 - 40 .