گاسپار دروويل ( مترجم : منوچهر اعتماد مقدم )
88
سفر در ايران ( فارسى )
نياموخته باشد نمىتواند به آن عادت كند و به زحمت ممكن است نيم ساعت دوام بياورد . در صورتى كه براى خودشان اين طرز نشستن دلپذير است و غالب اوقات در تمام روز در اين وضع باقى مىمانند . مدت سه سال سعى كردم به اين حالت ناراحتكننده عادت كنم بدون آنكه موفق شوم بيش از پنج دقيقه دوام بياورم ، به همين دليل شاهزاده وليعهد در حق من لطف نمود و مرا از آن معاف داشت و اين از آن جهت قابل ملاحظه است كه نشان دادن پا بىادبى بزرگى محسوب مىشود و البته چنانچه من مجبور مىشدم كه روى زمين بنشينم ناگزير در عداد بىادبان به حساب مىآمدم . تركها مانند خياطهاى اروپا چهار زانو روى زمين مىنشينند . به اين طرز نشستن مىتوان بدون زحمت زياد عادت كرد در صورتى كه ايرانيها هم روى زمين اما روى پاشنهى پا مىنشينند . طرز ورود ايرانيها در مجالس و نشستنشان به قدرى شگفتآور است كه ارزش دارد چند كلمه دربارهى آن گفته شود . وقتى كه كسى داخل مجلسى مىشود ، چنانچه حق نشستن داشته باشد ، فورا جايى را كه درخور مقامش است مىيابد و هرگز از مقام خود تجاوز نمىكند . از دم در كه از مركبش پياده مىشود بدون آنكه به دوروبر نگاه كند و بدون سلام كردن و بهخصوص بدون آنكه حرفى بزند سر جايش مىرود . دو پاى خود را به هم جفت مىكند و راست بلند مىشود گويى كه در حال ورزش است . سپس قبا يا لباسش را روى هم مىاندازد و زانو مىزند و بعد روى پاشنهى پا مىنشيند . فقط در اين موقع است كه سر را بلند مىكند و به ديگران مىپردازد . دست راست خود را روى سينه مىگذارد و در همين وضع با حالت بسيار باوقار مىگويد سلام عليكم . سپس به طرف چپ و راست سر خود را كاملا خم مىكند بدون آنكه بدن حركتى بكند . ديگران هم به همين شكل سلام او را پاسخ مىدهند و مىگويند عليكم سلام و بدين ترتيب تشريفات پايان مىپذيرد . ضمنا ميزبان ميهمانان را با كلمهى خوشگلدى ( خوش آمديد ) استقبال مىكند .