گاسپار دروويل ( مترجم : منوچهر اعتماد مقدم )
53
سفر در ايران ( فارسى )
زنهاى ايرانى هيچ وجه مشتركى با ديگر زنهاى مشرقزمين ندارند مگر حالت نجابت و وقار صورت كه در تقريبا همهى زنهاى آسيايى مشاهده مىشود . به گمانم اين حالت بايد به دليل خطوط بسيار منظم صورتشان باشد . زنهاى ايرانى پيشانى بلند و سفيد دارند . ابروانشان پرپشت و سياه است كه به شكل دو قوس به نقطهاى كه بينى از آن شروع مىشود منتهى مىگردد . چشمان بادامى سياه بسيار درشتى دارند كه مژگانهاى بلند بر زيبايى آن مىافزايد . مجموع اين زيباييها به آنها حالتى مىدهد كه تجسم آن از قدرت قلم خارج است و بايد احساس شود . بينى آنها راست و داراى بهترين تناسب مىباشد . اما راجع به دهان به جرات مىتوان گفت كه دهانى كوچكتر از دهان زنان ايرانى وجود ندارد . در اين مورد ضربالمثلى مىگويد كه زن زيبا بايد دهانش كوچكتر از چشمانش باشد . گرچه اين ضربالمثل با حقيقت وفق نمىدهد ولى اين تناسب بين بسيارى از زنها ديده مىشود . برخى از زنهاى ايرانى كه به اين ضربالمثل معتقدند ولى تصور مىكنند كه چشمهايشان به اندازهى كافى درشت نيست ، روزى چند بار به چشم خود سرمه مىكشند . به اين ترتيب كه ميلهاى از عاج را كه به اين دارو آغشته كردهاند به طور سطحى از ميان پلكهاى بسته مىگذرانند . اين قسمت از آرايش برايشان بسيار خوشايند است ، گرچه به عقيدهى من به آنها حالت خشنى مىدهد و از زيباييشان مىكاهد . زنهاى ايرانى دندانهاى بسيار سفيدى دارند و با وجود اينكه عادت به كشيدن قليان دارند هيچ زنى حتى در سنين بالا ديده نمىشود كه دندانهايش از آن زرد شده باشد ( قليان نوعى چپق است كه بعدا دربارهى آن سخن خواهم گفت ) . چانههايشان كوچك و خوشتركيب است كه به چاه زنخدان ظريفى منتهى مىشود . اين قسمت خيلى با شكل صورتشان تناسب دارد و بر زيبايى آن مىافزايد . با تمام اين احوال چنانچه در صدد عيبجويى برآييم تنها عيب آنها به سليقهى من چهرهى بسيار گردشان است ، در حالى كه همين گردى صورت به نظر ايرانيها يكى از