گاسپار دروويل ( مترجم : منوچهر اعتماد مقدم )
52
سفر در ايران ( فارسى )
و تشريفات دربار در تمام فصول سال به كار مىرود و بدون آن نمىتوان در دربار يا نزد بزرگان حضور يافت . ممتازترين آنها از ماهوت ارغوانى است ولى همه كس حق استفاده از اين رنگ را ندارد . اين رنگ بهويژه اختصاص به شاهزادگان ، نجبا و مامورين عاليرتبه دارد . طبقات ديگر از رنگهاى آبى ، سبز يا قهوهاى استفاده مىكنند . اشخاص ثروتمند مانند همسرانشان هنگام سرماى سخت خود را با پوستهاى فوق العاده زيبا كه از هشترخان به قيمتهاى گزاف وارد مىكنند مىپوشانند ، در حالى كه افراد طبقات پايين در زمستان فقط نيمتنهى كوتاهى كه آستر آن از پوست گوسفند است بر تن مىكنند . اين نيمتنهها در قسمت جلو كاملا باز و آستينهايش فقط تا وسط بازو است . زنهاى ايرانى بدون هيچ گفتوگو خوشگلترين و زيباترين زنهاى دنيا هستند . گرچه جهانگردان دربارهى زنهاى گرجى و چركسى مطالب زياد نوشتهاند ، ولى من مىتوانم اطمينان بدهم كه در مقام مقايسه نه تنها زنهاى گرجى و چركسى ، بلكه هيچ نژادى نمىتواند از نظر تكامل به پاى زن ايرانى برسد و براى اينكه در اين مورد متهم به جانبدارى نشده باشم تا آنجا كه ممكن است مختصرى از زيبايى خاص آنها و وسايلى كه براى آرايش خود از آنها استفاده مىكنند ، بيان خواهم نمود . زنهاى ايرانى بلندقامت ، صاف ، باريك و بسيار خوشاندام هستند . نزد آنها همهچيز مصنوع طبيعت است و زيبايى بىنقص آنها به ندرت مديون هنر آرايش مىباشد . عموما داراى رنگ سفيد خيرهكنندهاى هستند و اين نبايد باعث تعجب شود زيرا آنها به ندرت خود را در معرض آفتاب قرار مىدهند و صورتشان هميشه بسته است . گيسوان زيبا از نظر ايرانيها ارزش بسيار دارد و لذا به آن بىاندازه توجه مىكنند . طبيعت هم از اين لحاظ چيزى از آنها مضايقه نكرده است . موهايشان بسيار پرپشت است و غالبا به زمين مىرسد . اگر هم ديده مىشود كه غالب اوقات موهايشان را رنگ مىكنند اين كار بيشتر جنبهى تجمل دارد تا نياز ، زيرا موها عموما به رنگ سياه بسيار زيبايى هستند .