گاسپار دروويل ( مترجم : منوچهر اعتماد مقدم )
40
سفر در ايران ( فارسى )
ايرانيها تقريبا تا آنجا كه قوانين مذهبى اجازه مىدهد ، اصول تمدن را پذيرفتهاند . آنان مردمانى ملايم ، مهربان و باادبند . در ميهماننوازى نمونه ، در گفتار روان و در روابطشان با يكديگر دقيق و حيلهگرند . آنها به ندرت مىتوانند به امور جدى بپردازند به طورى كه جالبترين محاورات را ناگهان با صحبتى از اسب ، شكار ، ييلاق و يا براى توجه دادن به پرواز يك پرنده يا يك مگس قطع مىكنند . ايرانيها تجمل و خودنمايى را دوست مىدارند و در تمام كارهايى كه مىكنند نشانهاى از بزرگمنشى به چشم مىخورد . به صورتى وصفناپذير ، ذاتا تنبل هستند ، ولى در مواقعى كه ضرورت ايجاب كند چابكى شگفتانگيزى از خود بروز مىدهند . با اينكه شجاعتشان تا سرحد بىباكى مىرسد اما در مقابل مخاطرات فاقد عقل و پشتكارند . ايرانيها به منتها درجه خرافاتى هستند ، على الخصوص در مورد عقايدشان دربارهى على ( ع ) « 3 » . ايرانيها شيفتهى سفر ، شكار ، و زيارتند . همسرانى خوب ، پدرانى مهربان اما غالبا سختگيرند . اربابهايى با گذشت ، بافتوت و نيكوكارند اما براى بالا بردن مقام و ثروت خود بىعاطفه و دورو هستند . در برابر شاه مطيع و فرمانبردار و در باطن آزادهاند . با اينكه دشمن سوگندخوردهى يكديگرند ، ولى در ظاهر مودبند و مانند صميمانهترين دوستان با هم برخورد مىنمايند . ايرانيها مردمانى باتربيتند و بانزاكت صحبت مىكنند . آنها دوست دارند افكار و دانش خود را به رخ ديگران بكشند . علاقهى وافرى به اسبهاى نجيب و از آن بيشتر به سلاحهاى خوب دارند . به سبب بالا بردن احترام خود علاقهى عجيبى دارند كه زنهايشان هميشه لباسهاى فاخر بپوشند و با مقدار زيادى جواهرات آراسته باشند .
--> - برج و بارو به سبك خود يعنى با ديوارهاى قطور و بسيار مرتفع ساختهاند . اين باروها به وسيلهى برجهاى عظيم مدورى حراست مىشود كه قاعدهى آنها از راس آنها بزرگتر است . مشابه آن را هنوز در شهر لاوالت در مالت مىتوان ديد . ( 3 ) - نويسنده ، عقايد خرافى بعضى از كسانى كه با آنها برخورد داشته است را كليت بخشيده ، به حساب جملهى ايرانيان گذاشته است . - م .