گاسپار دروويل ( مترجم : منوچهر اعتماد مقدم )
39
سفر در ايران ( فارسى )
در ادوار گوناگون در قسمتهاى مختلف ايران مستقر شدهاند . نادر شاه كه خود از اين ايل بود و به دلاورى و شهامت آنها وقوف داشت ، آنها را جمع كرد و از ميان آنها تعدادى افراد زبده به عنوان محافظ شخصى برگزيد و براى اينكه آنها را بيشتر به سوى خود جلب كند استان اروميه را به آنها بخشيد . اين استان در كرانهى درياچهى بزرگ نمكى به همين نام در همسايگى كردستان واقع است . گرچه بسيارى از آنها هنوز پارهاى از خلقوخوى خشن و وحشى نياكان تركمنشان را حفظ كردهاند با اين حال امروز مردم اين استان به عنوان يكى از نجيبترين ، دليرترين و ميهماننوازترين مردم ايران به شمار مىروند « 1 » . امور كشاورزى ، بهويژه ، نزد آنها چنان با دقت و كوششى انجام مىگيرد كه براى قارهى آسيا شگفتانگيز است و با وجود اينكه زمينهايشان به طور طبيعى كمحاصل است ، آنها با مهارت بسيار آن را آماده مىكنند و از ديگر استانهاى ايران بارورتر مىنمايند . افشارها مردمانى كمحرف ، ولى فوق العاده شجاع و سواركارانى ورزيدهاند . آنها به مانند نياكان خويش استعمال زوبين و نيزه را ، كه با مهارتى شگفت به كار مىبرند ، همچنان حفظ كردهاند و با اين سلاحها واقعا براى هرنوع سوارنظام خوفناك مىباشند . سكنهى تمام قسمتهاى ديگر استان آذربايجان كموبيش داراى خلقوخوى مشابهى هستند و عموما عبوس و دورانديشند . به آسانى مىتوان دريافت كه آنها خيلى چيزها را از تركها كسب كردهاند . تركها كه ساليان دراز در ايران سكونت داشتهاند در پايان سلطنت نادر شاه يكسره از ايران رانده شدند « 2 » .
--> ( 1 ) - اصول ميهماننوازى به قدرى در ايران مقدس است و با وسواس بهكار گرفته مىشود كه به ندرت مىتوان با كسى برخورد كرد كه در موقع ورود يك غريبه به شهر يا دهكدهاى او را با كلمات " منيم گوناخ " ( شما ميهمان من هستيد ) پيشباز نكند . اين كلمات مانند ديگر تعارفات در ايران خشكوخالى نيست ، به طورى كه رد دعوت نوعى توهين تلقى مىگردد . ( 2 ) - تركها مدت مديدى تبريز را در اشغال داشتند و حتى در اين شهر