عبد الحي بن الضحاك بن محمود الجرديزي ( گرديزى )
6
تاريخ گرديزى ( زين الأخبار ) ( فارسى )
تا طهمورث افتاده است . و از اصل نسخه نام كتاب و مؤلف آن بدست نمىآيد [ 1 ] ، ناچار كسى كه نام كتاب و مؤلف را بدين گونه ضبط كرده ، از جاى ديگر مىبايست گرفته باشد . دربارهء نام كتاب سند ديگرى هم هست ، و آن اينست : كه نظام الدين احمد بن محمد مقيم هروى مورخ معروف هند كه در 23 صفر 1003 در گذشته ، در كتاب طبقات اكبرى يا طبقات اكبر شاهى و يا تاريخ نظامى كه در 1001 بپايان رسيده ، و بنام طبقات اكبرى در سه مجلد در كلكته چاپ شده ، در مقدمهء مجلد اول ( چاپ كلكته ص 4 ) كه مراجع خود را مىشمارد « تاريخ زين الاخبار » را نام ميبرد . مراد از سنه 27 محمد شاهى كه اين نسخه در هندوستان به فروش رفته ، گويا سال بيست و هفتم از جلوس محمد شاه روشن اختر ، از خاندان بابرى هند باشد ، كه در 25 ذى القعده 1131 بتخت نشسته است . و سال بيست و هفتم پادشاهى او برابر با سال 1158 هجرى قمريست . تاريخ كتابت اين نسخه را كاتب 93 نوشته ، كه هم ميتوان 903 و هم ميتوان 930 دانست . و من 930 را بمناسبت رسم الخط كتاب ترجيح مىدهم ، و شايد اين نسخه همانست كه نظام الدين احمد در تأليف طبقات اكبرى به كار برده باشد . اين نسخه در كتابخانه كينگز كالج eqellocs , gnikyrarbil در شهر كيمبرج انگلستانست ، و از روى آن مرحوم محمد قزوينى عكس برداشته و براى كتابخانهء ملى تهران فرستاده ، و در چاپ اين اوراق سند من بوده است . نسخهء ديگرى هم ازين كتاب هست كه در 1196 در هندوستان نوشته شده ، و در كتابخانه بادليان yrarbilnaieldoB در اكسفورد در خاك انگلستانست . و چون از روى همان نسخهء نخستين نوشتهاند ، رجوع به آن ضرورت ندارد . دربارهء ابو سعيد عبد الحى بن ضحاك بن محمود گرديزى ، بجز همين كتاب
--> [ ( 1 - ) ] مرحوم سعيد نفيسى تمام نسخهء خطى كتاب را نخوانده بود ، ور نه در اصل متن كتاب نام مؤلف مكرر ذكر شده ( رك : فهرست ) .