عبد الحي بن الضحاك بن محمود الجرديزي ( گرديزى )

388

تاريخ گرديزى ( زين الأخبار ) ( فارسى )

و امير محمود يك روز حرب كرد ، [ 1 ] مهتر ايشان را بگرفت . همه سگزيان بطاعت آمدند ، و او سوى غزنين باز گشت با ظفر و فيروزى . و از غزنين قصد ملتان كرد ، و انديشه كرد ، چون به راه راست رود . مبادا داود نصر [ 2 ] را كه امير ملتان بود خبر باشد ( 222 ) و حزم آن بگيرد ، به راه مخالف رفت . و انندپال بن جيپال به راه بود ، و امير محمود را راه نداد . پس امير محمود رحمة اللّه ، دست لشكر مطلق كرد ، تا اندر ولايت انندپال افتادند و همى گرفتند و كشتند و غارت كردند . و انندپال بگريخت ، و اندر كوههاى كشمير رفت . و امير محمود به راه هندوستان به ملتان رسيد ، و هفت روز آن شهر را حصار كرد ، تا مردمان در ميان آمدند و صلح كردند كه هر سال بيست بار هزار هزار درم بدهد از ولايت ملتان . و برين قرار افتاد ، و امير محمود باز گشت . و اين اندر سنه ست و تسعين ( و ثلثمائه ) بود . پس خبر رسيد امير محمود را ، كه تركان از آب [ 3 ] گذاره شدند و بخراسان آمدند و بپراگندند ، پس به تعجيل از ملتان به غزنين آمد بعهدى نزديك . و سباشى تگين [ 4 ] ترك بهراة آمده بود و مستولى گشته ، و خيلى را به نيشاپور فرستاده بود تا آن ناحيت را ضبط كند ، و ارسلان جاذب گماشتهء امير محمود از نيشاپور باز گشته بود . و هنوز تركان قرار نگرفته بودند كه خبر آمد ، كه امير محمود از هندوستان باز آمد و ببلخ رفت . كسهاى خان برفتند ، كه بنزديك خان شوند ، راههاى ايشان را گماشتگان امير محمود گرفته بودند ، تركان متحير ماندند و بنواحى مرو رود و سرخس

--> [ ( 1 - ) ] تاريخ يمينى 168 : اين جنگ روز جمعه 15 ذى حجه 393 ه . بود . [ ( 2 - ) ] ابو الفتوح داود بن نصر بن شيخ حميد لودى پادشاه سوم دودمان لودى افغانى ملتان است ( 395 - 401 ه . ) دربارهء شرح حال اين دودمان شاهان افغانى كتاب پته خزانه طبع عبد الحى حبيبى در كابل 1323 ش ديده شود . [ ( 3 - ) ] مراد آب آموست . [ ( 4 - ) ] سباشى تگين امير لشكر ايلك‌خان سابق الذكر بود .