عبد الحي بن الضحاك بن محمود الجرديزي ( گرديزى )

339

تاريخ گرديزى ( زين الأخبار ) ( فارسى )

ابو على محمد بن محمد الجيهانى [ 1 ] شد . و محمد بن حاتم المصعبى [ 2 ] خلاف كرد و كارها بى نظام گشت . الحميد ابو محمد نوح بن نصر و امير حميد بخلافت بنشست در ولايات خراسان اندر شعبان سنه احدى و ثلثين و ثلثمائه . و دوازده سال و سه ماه اميرى كرد ، و به ماه ربيع الاخر سنه ثلث و اربعين و ثلثمائه بمرد . و چون به اميرى بنشست ، وزارت و شغل تدبير به ابو الفضل محمد بن محمد الحاكم [ 3 ] داد ، [ 4 ] كه او را « حاكم جليل » [ 5 ] خوانند ، و بيستگانى حشم بر دست او كرد ، و ابو الفضل رسمهاى نيكو نهاد . و ابو العباس احمد بن حمويه ، از امير حميد ترسان بود ، كه امير سعيد بروزگار زندگانى ، وليعهد مر اسماعيل بن نصر را كرده بود ، و احمد بن حمويه صاحب تدبير او بود ، و دشمنان ميان اسماعيل و نوح پسران نصر ، تضريبها [ 6 ] كرده بودند . و اسماعيل پيش از نصر بمرد ، و آن خشم در دل حميد ( 184 ) مانده بود . و احمد بن حمويه همى ترسيد ، و امير سعيد او را گفته بود : كه اگر مرا حادثه باشد ،

--> [ ( 1 - ) ] هر دو و مطبوع : الجهانى ؟ چنانچه گذشت . خاندان جيهانى وزيران دانشمند و كاردان دورهء سامانىاند . [ ( 2 - ) ] هر دو : الصبعى ؟ ولى ابو الطيب محمد بن حاتم مصعبى وزير دورهء سامانى است ( بار تولد در آسياى مركزى 126 ) . [ ( 3 - ) ] نام او محمد بن محمد بن احمد بن عبد اللّه ، مشهور به حاكم الشهيد ابو الفضل مروزى بلخى قاضى و وزير و امام حنفيه و مؤلف الكافى و المنتقى در فروع حنفيه است كه در سنه 335 ه . شهيد شد ( تعليقات طبقات ناصرى 2 ر 317 ) . [ ( 4 - ) ] اصل و مطبوع : الحاكم را داد . [ ( 5 - ) ] ب : خليل ؟ [ ( 6 - ) ] تضريب : تحريك و بر برغلانيدن كسى ( المنجد ) .