عبد الحي بن الضحاك بن محمود الجرديزي ( گرديزى )
280
تاريخ گرديزى ( زين الأخبار ) ( فارسى )
و حميد بن قحطبه [ 1 ] بمرد ، و پسرش عبد اللّه بن حميد ، از پس او خراسان بداشت ، تا تمامى سنهء تسع و خمسين و مائه . ابو عون عبد الملك بن يزيد مهدى خراسان مر ابو عون را داد ، و پسر او بر مقدمه بر آمد ، روز دوشنبه نيمهء صفر ستين و مائه و يك سال و يك ماه خراسان او داشت ، و با مقنع حرب كرد ، و يوسف ثقفى حرورى [ 2 ] ، بيرون آمده بود اندر روزگار حميد ، و حكم [ 3 ] طالقانى و بو معاذ فاريابى [ 4 ] با وى بودند ، و پوشنگ [ 5 ] از مصعب بن زريق [ 6 ] بستده بودند ، و يوسف بر مرورود و طالقان و گوزگانان غلبه كرده بود ، تا هاشميان بلخ با ( او ) حرب كردند ، و او را هزيمت كردند ، و بو معاذ فاريابى را بگرفتند ، و بنزديك مهدى فرستادند ، و مهدى بفرمود : تا بو معاذ را اندر بغداد ( بردار ) كردند [ 7 ] . پس مهدى مر بو عون را از خراسان معزول كرد .
--> [ ( 1 - ) ] حميد بن قحطبه بن شبيب طايى در 143 ه . والى مصر و جزيره و در سنه 148 ه . در غزو ارمينيه و در 152 ه . در غزو كابل بود ، و در مستهل شعبان 159 ه . در مرو بمرد ( سنى ملوك 141 و الكامل ابن اثير حوادث 142 و 159 ه . ) [ ( 2 - ) ] كذا در هر دو نسخه طبرى 9 ر 331 يوسف بن ابراهيم مشهور به يوسف البرم . كه بقول يعقوبى ( تاريخ 2 ر 397 ) از موالى ثقيف در بخارا بود . و حرورى از آن رو گفته شده كه منسو بست به فرقهء حرورى خوارج . [ ( 3 - ) ] در هر نسخه حكم است . ن : حكيم . [ ( 4 - ) ] در هر دو نسخه باء ما قبل آخر نقطه ندارد . در الكامل 6 ر 16 ابو معاذ الفريانى طبع شده ؟ [ ( 5 - ) ] هر دو : بوسنگ ؟ [ ( 6 - ) ] اين شخص جد خاندان طاهريان پوشنگ و پدر حسين پدر طاهر است . [ ( 7 - ) ] هر دو : بردار ندارد . طبرى 9 ر 331 در وقايع 160 ه : و صلبهم على جسر دجلة الاعلى .