آنجا به كرمان رفت ، كه برادرش ملك قاورت بن ملك داود بن ميكاييل بن سلجوق « 1 » به پذيرهء او آمد . پس از چندى سلطان از كرمان به خراسان رفت و سپس رهسپار منقشلاغ « 2 » شد و امير قفشت را در حصار گرفت ، تا از دژش به جبر به زير آورد . پس از آن از او درگذشت و به قلعتش بازگردانيد . « 3 » سپس به زيارت گور نيايش امير سلجوق مشتاق شد و ازاين‌رو به جند و صبران « 4 » روىآورد ، كه خان جند با هداياى بسيار به پذيرهء او آمد . يكچند پس از آن سلطان به گرگانج خوارزم بازشد و امارت خوارزم را به فرزندش ارسلان ارغون بداد و به مرو و از مرو به رايكان « 5 » برفت ، و در آنجا ولايت‌عهد خويش به فرزندش سلطان جلال الدوله ملكشاه وانهاد و در همانجا به اميران حاضر خلعت داد . حركت ديگربار سلطان اعظم الب ارسلان به فارس و كرمان پس از چندى سلطان الب ارسلان به سال چهارصد و پنجاه و نه رهسپار اصفهان شد . ملك كرمان ، قرا ارسلان ، را نادان وزيرى بود « 6 » كه خروج بر سلطان را چندان در نظرش آراست كه او نيز پذيرفت . ازاين‌رو سلطان رو به راه كرمان آورد و جلوداران دو سپاه به هم رسيدند . لشكر

--> ( 1 ) . برادر الب ارسلان ، قاورد عماد الدوله احمد قرا ارسلان بن داوود جغر بك ( 1073 م - ؟ ) ، بنيانگذار دولت سلجوقيان كرمان ( 1183 - 1041 م ) بود . ( 2 ) . منقشلاغ دژ استوارى است در مرزهاى خوارزم ، در نزديكى دريايى كه جيحون در آن مىريزد ، كه همان درياى طبرستان ( قزوين ) باشد . ياقوت ( 5 / 215 ) . ( 3 ) . در كانون ثانى سال 1066 م الب ارسلان خيزش‌هاى برخى اميران ماوراء النهر و خوارزم را درهم كوفت . سلطان در نامه‌اى به وزير نظام الملك خبر داد كه « تركمانان با كافران درآميخته ، بازارگانان را تاراج كردند ، و اين در نزديكى درياى وقفجاق رخ‌داد . آنان چو آمدن ما شنيدند ، رهسپار جزيره‌اى در آن دريا شدند و متاع و زنان و دام‌هاى بىشمارشان وانهادند . همانا ما را اين همه دست داد و به خراسان بازشديم » . ( 4 ) . جند شهرى قرون وسطايى است . ويرانه‌هاى آن در كرانهء راست رود سردار در نزديكى قزل‌اورد قرار دارد و فاصلهء آن با خوارزم ده روز راه است ( ياقوت 2 / 168 ) . صبران ( در اصل ، صيران ) ، « روستايى است در ماوراء النهر و آن‌سوى رود سيحون ، كه در آن دژ بلندى است و مجمع غزان ، گروهى از تركان ، است براى صلح و دادوستد ، و در كنار بيابان جاى دارد » . ياقوت ( 3 / 391 ) . ( 5 ) . رايكان شهرى است در ناحيهء توس . ( 6 ) . وزير قرا ارسلان ( قاورت ) ، قاضى ابو محمد فزارى بود .