صدر الدين علي بن ناصر الحسيني ( مترجم : رمضان على روح الهى )

76

زبدة التواريخ ، أخبار الأمراء والملوك السلجوقية ( فارسى )

كرمان پشت بداد و سلطان را بيمى كه ازو در دل‌ها بود پيروز كرد ، كه مهابتش در دل كارها مىكرد كه تيغش با تن‌ها نمىكرد . اين بيم ، تمامت سپاه ملك قرا ارسلان را پر پرواز شد و پريدند و هيچكس چشم‌انتظار ديگرى نماند . ملك قرا ارسلان هم با سوارانى چند به جيرفت « 1 » گريخت و پس از چندى به طلب باران مهر سلطان برآمد و به نژادگى و ياريش چشم دوخت ، و چون توبه كرد و از گناهانش استغفار نمود ، خواسته‌يافت و بر سلطان درآمد . چون او بيامد ، سلطان برخاست و دست در گردنش نمود و بگريست و پيرامونيانش نيز بگريستند ، و ولايت كرمان به دو داد . اين زمان ملك قرا ارسلان ، سلطان را گفت : « مرا دختركانى است بهتر از برگ درخت ؛ كار جهاز ايشان تو برعهده گير » . سلطان پذيرفت و هريك از ايشان را ، بيرون از جامه‌ها و نگارين جامه‌ها و اقطاعات و راهوار اسبان ، از خزانه صدهزار دينار داد . پس از چندى سلطان راه فارس در پيش گرفت و چون به استخر رسيد ، دژ آن‌را كه سليمان بن داود - صلوات اللّه عليه - ساخته بود ، گشود و والى آنجا را چونان بزهاى كوهى كه از كوه‌ها به زير آرند ، به زير آورد . « 2 » آنگاه خداوند دژ قدحى از فيروزه به سلطان پيشكش كرد كه نام جمشيد بر آن بود ؛ نبشته به خطّ كهن . نيز از گنجينه‌هاى آن دژ چيزها بيرون آوردند كه تا بدان هنگام چشمى نديده و گوشى نشنيده بود . خداوند دژ را نيز به دژى ديگر بردند . داستان فضلون « 3 » و گشودن قلعتش فضلون والى گنجه و نواحى آن بود . وزير نظام الملك به ديار او رفت و وى نيز به پذيرهء وزير آمد و ركابش بوسيد و با وزير به بارگاه سلطان رفت و سلطان هم ولايت فارس به دو داد . در آنجا دژى بود خداى ساخته و از سنگ ، كه نه كس بنايش برآورده بود و نه آفريده‌اى در آن دستى برده . فضلون بدانجا پناه گرفت و شيطان باد در بينيش افكند و ميان آغاز و فرجام كارش فاصله‌ها انداخت . وزير نظام الملك هم به پاى آن قلعت « 4 » رفت و آتش جنگ شعله‌ور شد . از سوى

--> ( 1 ) . جيرفت به روزگار قاورت مركز كرمان بود . در جنوب كرمان واقع است . ( 2 ) . والى استخر امير ابو العباس فضلويه بن آلويه ، از كردان شبانكاره بود . ( 3 ) . فضلون يا فضل بن حسن ، كه به احسان نامدار بود . ( 4 ) . اين قلعه در اردشير است و يكى از سخت‌گذرترين دژهاى كرمان است و در 14 فرسنگى آن قرار دارد .