كه مىگويند از انساباد بود - از روستاهاى درگزين « 1 » - و پدرش به روزگار وزارتش برزگر . سلطان پس از قتل وى شرف الدين على بن رجاء را به وزارت برداشت ، و اين ببود تا جان سپرد . سلطنت سلطان غياث الدنيا و الدين ابو الفتح مسعود بن محمد طبر بن ملكشاه بن الب ارسلان بن داود بن ميكاييل بن سلجوق ؛ قسيم امير المؤمنين مادرش كنيز سلطان محمد طبر بود - كه بخشايش خداى تعالى بر او باد - و نامش نيست اندر جهان ؛ يعنى ، معدومة فى الدنيا . پس از مرگ سلطان محمد ، سلطان محمود او را به زنى به امير منكوبرس داد ؛ همو كه پيشتر گفتيم كه سلطان سنجر او را در آغاز روزگار سلطان محمود ، و آن هنگام كه رهسپار عراق بود ، بكشت . و امّا سلطان مسعود ؛ پدرش به سال پانصد و پنج او را به امير اسپهسالار مودود ، خدايگان موصل ، سپرد و او تا هنگام قتل مودود در دمشق با او بماند . « 2 » وقتى خبر مرگ مودود به سلطان محمد طبر رسيد ، سلطان مسعود را به امير اقسنقر برسقى سپرد و موصل و جزيره را به اقطاع به دو داد . « 3 » چو سلطان مسعود پس از برادرش طغرل بر تخت نشست ، يرنقش بازدار به غايت به امر و نهيش دست برگشاد . بدين‌حال اتابك قراسنقر ، اتابك سلطان طغرل ، كه به هنگام مرگ وى به اذربيجان بود ، به همدان رفت و خدمت همسر سلطان مسعود ، زبيده خاتون دخت سلطان بركيارق ، نمود كه بر سلطان چيره بود و مقام وى نزد سلطان بلند گردانيد . اين امر بر يرنقش بازدار گران آمد و سركشى آغازيد . گروهى از اميران بزرگ نيز او را همراهى مىكردند ، و همگى همداستان شدند كه پيشنهادهايى بر سلطان مسعود عرضه دارند . سپس به بروجرد رخت

--> ( 1 ) . انساباد دهى است از ناحيهء روستاى بالا از توابع همدان ، و در ميانهء همدان و زنجان ، و نزديك درگزين . ياقوت 1 / 265 ؛ ياقوت در جايى ديگر ( 2 / 451 ) مىگويد كه مردمان اين اقليم ( روستاى بالا ) همگى از ملحدان مزدكىاند . ( 2 ) . خدايگان موصل ، امير سپهسالار شرف الدين مودود بن التونتكين ، از فرماندهان سلطان محمد طبر بود . مدت‌ها با صليبيان جنگيد و يكى از باطنيان او را در دمشق ، هنگام خروج از مسجد جامع ، در 26 ربيع الثانى سال 507 ه بكشت ( ابن خلّكان 1 / 227 تاريخ 12 ربيع الثانى را براى قتل وى مىآورد ) . نك . به : بندارى 173 و ابن قلانسى 167 و 170 - 169 و بعدى و ابن اثير 10 / 175 - 174 . ( 3 ) . امير برجستهء سلجوقى ، قسيم الدوله سيف الدين ابو سعيد اقسنقر برسقى پس از مرگ مودود فرمانرواى موصل و رحبه شد . ابن خلكان 1 / 228 - 227 .