عبدالله ابن لطف الله ( حافظ ابرو )
35
زبدة التواريخ ( فارسى )
شيخ ابراهيم شروانى « 1 » و ديگر امراى اطراف در حدود الشكرد آلاطاق « 2 » خيام « 3 » اقامت برافراشت . امرا و حكام آن نواحى [ مجموع ] پيش او حاضر شدند و خدمتيها « 4 » و پيشكشها [ 1 ] به عرض رسانيدند . و اميرزاده ابا بكر كه با پدر در حدود دياربكر و عراق عرب بودند ، از پدر جدا شده پيش اميرزاده عمر آمد و والدهاش خانيكه مصاحب بود و اميرزاده ابا بكر باوجود كبر سن بنابر حكم بندگى حضرت صاحب قرانى آنچه وظيفه تعظيم و ادب بود ، به نسبت اميرزاده عمر بهادر به جاى آورد و پيشكشهاى پادشاهانه كشيد و طويها « 5 » بعظمت كردند و بعد از چند روز اجازت خواسته بهطرف دياربكر مراجعت نمود . و در ربيع الاول سنه سبع و ثمانمايه اميرزاده عمر امير شيخ ابراهيم و امراى اطراف را كه ملازم اردوى او بودند ، تشريفات پادشاهانه داده اجازت مراجعت فرمود و امير جهانشاه بهادر را با امرا و لشكريان از راه گوگچه تنگيز بهطرف قراباغ [ 2 ] « 6 » روانه فرمود و خود با امراى خاصه و خانه بچگان متوجه دار الملك تبريز شد . در راه جمعى مردم از نخجوان « 7 » پيش اميرزاده عمر از قلعه النجق « 8 » شكايت
--> [ 1 ] . ت و م : پيشكش [ 2 ] . ت : قراباقى . ( 1 ) شيخ ابراهيم دربندى يا خاقانى ، شاه شيروان ، هنگامى كه تيمور به شيروان رفت وى اظهار انقياد كرده آن نواحى را از قتلعام نجات بخشيد و در سال 821 درگذشت . ( مجمل فصيحى ص 126 و نيز نظام الدين شامى - ظفرنامه ، ص 165 ) . ( 2 ) آلاطاق : علفزار ، بوده است با آبهاى فراوان و شكارگاههاى بسيار ، - « نزهه » ص 118 و دهخدا ) . ( 3 ) خيام : ج خيمه ، خيمهها ( منتهى الارب ) . ( 4 ) خدمتى : پيشكش ، تحفه ، ( برهان ) . ( 5 ) طوى : عروسى ( دهخدا ) . جشن ، مهمانى ( فرهنگ اصطلاحات ديوانى ) ( 6 ) قراباغ : شهرى است در حد شرقى ايران ( دهخدا ) ، قراباغ در زمان فتحعلى شاه قاجار بر اثر جنگهاى ايران و روس كه منتهى به دو معاهدهء گلستان و تركمانچاى شد ، قراباغ اران ضميمهء كشور « روسيه » گرديد ( - محمد جواد شكور جغرافياى تاريخى آذربايجان ص 16 ) . ( 7 ) نخجوان يا نخچوان در شمال رود ارس معمولا از جمله شهرهاى آذربايجان بشمار اهميت پيدا كرده بود - لسترنج - سرزمينهاى خلافت شرقى ص 179 و نيز - نزهه ص 102 و نيز مجمل اضافات ج / 1 ص 325 - ياقوت نيز از « نخجوان » ياد مى - كند ( معجم البلدان ج / 4 ص 784 ) . ( 8 ) اين قلعه نزديك نخجوان بوده است ، بالاى رودخانهء النجه چاى بين نخجوان و جلفاى ايران . . . و النجق كلمهئى ارمنى است . ( يادداشتهاى قزوينى ج / 1 - 2 ص 107 )