عبدالله ابن لطف الله ( حافظ ابرو )

مقدمهء مصحح 8

زبدة التواريخ ( فارسى )

مىنگارد كه شرح حوادث مربوط به تيمور تا سال 806 هجرى است . اين كتاب قديمىترين تاريخى است كه دربارهء زندگى و فتوحات تيمور نوشته شده است . « 1 » 2 . حافظ ابرو . مؤلف مجمع التواريخ السلطانيه و زبدة التواريخ است . دربارهء اين دو كتاب و تأليفات ديگر او به تفصيل بحث خواهيم كرد . 3 . مولانا شرف الدين على يزدى . عليشير نوائى در مورد او مىگويد : كمال او مورد اعتراف مردم سراسر جهان است . « 2 » سال تولدش معلوم نيست ، اما كتاب او به نام ظفرنامه ، به دستور ابراهيم سلطان پسر شاهرخ ( متوفى 838 ه ) در سال 822 شروع شده « 3 » و در سال 828 به پايان رسيده ، « 4 » ولى پس از اتمام كتاب ، تا سال 831 ه . تصحيحات يا اضافاتى در كتاب به عمل آورده است . ظفرنامه وقايع مربوط به دورهء تيمورى از آغاز تا حوادث مرگ وى به سال 807 هجرى قمرى را دربر مىگيرد . « 5 » 4 . كمال الدين عبد الرزاق سمرقندى « 6 » صاحب كتاب مطلع سعدين و مجمع

--> ( 1 ) . ملك الشعراى بهار ، سبك‌شناسى ، ج 3 ، ص 192 . ( 2 ) . عليشير نوائى ، مجالس النفائس ، تهيه شده توسط غنيوا ، تاشكند ، 1961 ، ص 34 و 35 . ( 3 ) . خود او مىنويسد . « . . . در اين ايام كه شهور سنهء اثنى و عشرين و ثمانمائه ( 822 ) هجرى . . . فرمان واجب الاذعان حضرت سلطنت پناهى [ ابراهيم سلطان ] . . . براين جمله صادر شده . . . » ظفرنامه ، چاپ ازبكستان ، ص 34 ، و نيز مقدمهء كتاب مذكور به قلم اورونبايوف ، ص 8 . ( 4 ) . عبد الرزاق سمرقندى در مطلع سعدين در ضمن وقايع سال 828 هجرى مىنويسد : « از بدايع وقايع اين سال همايون فال تدوين كتاب بديع آئين ظفرنامه است كه خامهء لطافت‌نگار . . . مولا شرف الدين على اليزدى . . . ساخته و پرداخته . . . » و در حدود چهار صفحه دربارهء اين كتاب توضيح مىدهد كه تأليف آن در سال 828 با ماده تاريخ « صنف فى شيراز » ، با توجه و عنايت ابراهيم سلطان به اتمام رسيده است ( عبد الرزاق سمرقندى ، مطلع سعدين ، به تصحيح مرحوم محمد شفيع ، لاهور ، 1946 . م - ص 300 - 304 ) . ناگفته نماند كه دولتشاه سمرقندى مىگويد شرف الدين يزدى اثر خود را طى چهار سال نوشته است ( تذكرهء دولتشاه سمرقندى ، بمبئى ، 1315 ، ص 166 و 167 ) . ( 5 ) . آخرين فصل كتاب عبارت است از : ذكر بعض حوادث كه از انتقال حضرت صاحبقرانى از سراى فانى به دار النعم جاودانى انار الله برهانه روى نمود ( ص 966 ) . ظفرنامه دو بار - يك بار در تهران به اهتمام محمد لوى عباسى در سال 1336 و بار ديگر به صورت عكسى از روى نسخهء سال 840 هجرى در سال 1972 ميلادى در ازبكستان - منتشر شده است . ( 6 ) . خود او در مقدمهء كتاب مىگويد : « . . . الفقير الى الله الهادى ، عبد الرزاق بن اسحق السمرقندى . . . » مطلع سعدين ، به تصحيح محمد شفيع ، چاپ لاهور ، ص 2 .