محمد ميرك بن مسعود حسينى منشى
44
رياض الفردوس خانى ( فارسى )
زمردين فامش مانند سبزهزار سپهر اخضر كه به لئالى متلألى [ 11 ب ] كواكب درخشان « 1 » و نمايان باشد در انظار جلوهء ظهور مىنمايد . نسيم عنبر شميمش مانند دم مسيحا فيض گستر و آب عذوبت مآبش چون سلسال خضر روحپرور . در ميان دشت مذكور درياچهء بعيد العمق كه قطرش به مساحت ده فرسخ است واقع شد [ ه ] كه آب عظيم از كوه رفيع منيع به زير آمده داخل درياچه مىشود . و بر فراز كوه فضاى عريض فسيح واقع است كه مانند رخسار دلبران به انواع خوبيها آراسته و به اقسام فواكه و اثمار پيراسته . ز بالا چو نخجيرش آيد به آب * خورد آب از چشمهء آفتاب بزش را فلك سبزهء دلپذير * ز بزغالهء آسمان داده « 2 » شير از غرايب آنكه آب آن بطيحه هميشه در كمى و افزونى به يك قسم باشد . و در كازرون انواع ميوهها چون نارنج و ليمو و خرما و هندوانه بسيار لطيف دارد و در ايام بهار رايحهء شكوفهء نارنج و گل سرخ استقبال واردين مىنمايد . و نوعى خرما دارد كه « جيلان » گويند ، مانندش در هيچ ولايت نيست . و انگور نرم و لطيف و انجير خوبى دارد . و كتان و قماش كازرونى به عمل مىآيد كه به آب چشمهء كازرون شويند . آب و رنگ نيكو به هم رساند و اگر در آن چشمه نشويند صفا و طراوت ندارد . مردمش اكثر سنّى شافعى مذهباند و در سمت شرقى كازرون بحيرهاى است بيست و پنج فرسنگ طول دارد و در حواليش نمك بسيار منعقد گردد و سباع ضارّه در آنجا بسيارند . مراقد امامزادگان واجب التعظيم و اكابر دين در آنجاست و عمارت عاليه دارد كه دليل آبادانى ايام سالفه است . از نقش و نگار در و ديوار شكسته * آثار پديد است صناديد عجم را [ كام فيروز ] كام فيروز را بعضى از مستحدثات يزدجرد اثيم و برخى از يزدجرد بن بهرام شمردهاند . اكثر ميوههاى مرغوب دارد و بر كنار رودخانه در ميان دو كوه واقع شده .
--> ( 1 ) . اصل : درختان . ( 2 ) . اصل : جاده .